Süfrəmiz ətdən düyüyə qədər xaricdən asılıdırsa.. - HƏQİQƏTƏN DƏ...

11:25 26.04.2024 255
Süfrəmiz ətdən düyüyə qədər xaricdən asılıdırsa.. - HƏQİQƏTƏN DƏ...

2024-cü ilin yanvar-mart aylarında (ilk 3 ayda) Azərbaycanın ən çox ixrac və idxal etdiyi malların siyahısı açıqlanıb.

Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatına görə, Azərbaycanın əsas ixrac məhsullarında neft-qaz sektoruna daxil olan mallar ilk yerləri tutub. İxracda qeyri-neft sektoruna daxil olan məhsullar isə o qədər də yüksək rəqəm təşkil etmir. Azərbaycanın idxal etdiyi məhsullar sırasında yeyinti məhsulları üstünlük təşkil edib ki, buraya ət, süd, kərə yağı, tərəvəz, meyvə, çay, qarğıdalı, düyü daxildir.

Nə vaxta qədər ixracda kənd təsərrüfatı məhsulları cüzi rəqəmlər təşkil edəcək və yerli istehsal olan bir çox məhsulları idxal etmək məcburiyyətində qalacağıq?

İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli “Cümhuriyət”-ə açıqlamasında uzun illərdir ki, Azərbaycanda ixracatın neft-qaz üzərində qurulduğunu bildirib:

“Yəni ölkədə son 20 ili götürsək, Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəməri fəaliyyətə başlayandan bəri əsasən neft-qaz sektorunu ixracı 90 faiz civarında olub. İldən-ilə 1 faiz artım, yaxud azalma olub.

Ancaq stabil olaraq 90 faiz civarındadır. Bu, onu göstərir ki, 20 il ərzində qeyri-neft sektorunda gözlənilən inkişafa nail olunmayıb. Bu, həm də ona gətirib çıxartdı ki, biz ərzaq məhsulları məsələsində təqribən 70-75 faiz arası xaricdən, müxtəlif ölkələrdən asılıyıq. Bu statistik göstəricilər də ona dəlalət edir ki, özümüzü təmin edə bilmirik”.

Ekspert deyib ki, bunun səbəbləri həddindən artıq çoxdur:

“Burada təbii səbəblər də var. Yəni su, şoran torpaq problemləri də var. İndi işğaldan azad edilmiş bölgələrin potensialından daha çox istifadə etmək imkanı yaranır ki, bununla yerli istehsalı artıra bilərik. Ancaq yəqin ki, buna zaman lazım olacaq. Bundan başqa, aqrar sektorda kreditləşmə yox səviyyəsindədir. Yəni fermerlərə uzunmüddətli, aşağı faizlə kreditlər verilmir. Onların ciddi problemləri var. Bununla bağlı ixrac bazarları məhduddur. Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı daha çox, 80-85 faiz civarında Rusiya bazarınadır ki, bu da asılılıq yaradıb”.

Bundan başqa, istehsalın özünün təşkili ilə bağlı problemlər var:

“Keyfiyyətli toxum, gübrə kimi məsələlərin həlli ilə bağlı da bu gün problemlər mövcuddur. Yəni bir çox problemlər ona gətirib çıxarır ki, Azərbaycanın özünü təminat probleminin olması ilə yanaşı, həm də ərzağa görə xaricdən asılılığı yaranır. Elə ərzaq məhsulları növü var ki, orada asılılıq kifayət qədər yüksək səviyyədədir. Göründüyü kimi, bu sahəyə indiyədək ayrılmış vəsait, idarəetmə ilə bağlı yanaşmalar problemləri həll etmir. Yəni problemləri həll etmirsə, deməli, yanaşmalarda dəyişikliklər olunmalıdır. Uzun müddətdir ki, bu haqda danışılır. Məsələn, fermerlərlə bağlı yeni kredit siyasətinə, dövlət banklarının nəzdində aqrar bankçılıq şöbələrinin yaradılmasına ehtiyac var. Kifayət qədər problemlər var və onlardan birini həll edib, digərini həll etməsən, fundamental səbəblər aradan qalxmır. Ona görə də bu aqrar sahəyə yeni baxışa, yeni strategiyaya ehtiyac var”.

Bəzi məhsulların yerli istehsalla yanaşı idxalına da gəldikdə isə ekspert bunun normal olduğunu deyir:

“Biz pomidoru həm ixrac, həm də idxal edirik. Bu, mövsümlər, biznes əlaqələri kimi məsələlərlə bağlıdır. Çünki elə mövsüm olur ki, xaricdən almaq sərf edir. Elə mövsüm olur ki, daxili bazar ixraca doğru yönəlir, çünki qiymətlər bahadır.

Bu, dünyanın bir çox ölkələrində var və o demək deyil ki, bir ölkə pomidor istehsal edirsə, bütün pomidor ehtiyacını özü ödəyir. Bu normaldır. Anormal olan odur ki, Azərbaycanın istehsal potensialı həm xarici, həm daxili bazarı təmin etməyə yetərli deyil. Əsas problem kimi bu məsələnin üzərində fokuslanmalıdır”.
Zamantv.az
Oxşar xəbərlər

XƏBƏR LENTİ

14:27

"ZAKİR HƏSƏNOV AİLƏ ÜZVLƏRİMƏ DEYİB Kİ, ONUN GÜNAHI YOXDUR..." - "General olduğum üçün məni qurban seçdilər..."

13:58

Naxçıvan Nazirlər Kabinetinə yeni Aparat rəhbəri təyin edilib - Ceyhun Cəlilovun İLK Sərəncamı

13:34

"43 sot pay torpağımız var, onu da əkib-becərə bilmirik..." - NARAZILIQ VAR...

12:30

FƏRİD ƏHMƏDOV BU PROBLEMİ YOLUNA QOYA BİLƏCƏKMİ? - Yeni nazirin etməli olduğu yenilik

12:03

Nərimanovda “zibil dağları” yaradılıb... - İH və “JEK” hara baxır?

11:25

Süfrəmiz ətdən düyüyə qədər xaricdən asılıdırsa.. - HƏQİQƏTƏN DƏ...

11:25

Süfrəmiz ətdən düyüyə qədər xaricdən asılıdırsa.. - HƏQİQƏTƏN DƏ...

10:51

Yeni Klinikada TƏFTİŞ: Saxlanılan var - DETALLAR

10:12

İmişlidə fermer başçıdan NARAZIDIR... - başçı isə...

10:12

İmişlidə fermer başçıdan NARAZIDIR... - başçı isə...

09:41

İki naziri yola salan Heydər Yaqubov... – Direktor öz gücünü kimdən alır?

09:15

Məmur ciblərinə SU KİMİ AXAN büdcə pulları... - Nə bir soran var... nə də soruşduran...

19:06

Türkiyə kəşfiyyatı Suriyada əməliyyat keçirib, PKK-nın iki rəhbər şəxsi tutulub

18:47

Siqaret və dərman oliqarxı: Cavanşir Feyziyev Londonda itirdiyini Gürcüstanda qazanır –VİDEO

16:32

Xətaidəki "xətalara göz yumanlar" - Qanunsuz tikintilərə qanunların "razılığı" hansı əsaslarla alınır? /VİDEO+FOTOLAR

15:59

İlham Əliyev və onun şərikləri ölkə mədəniyyətini tarmar edirlər - FOTO/VİDEO

15:18

“Azərşin” ASC rəhbərliyinin qanunsuzluğundan şikayət var -“Bizə güllə atırlar, başımıza oyun açırlar”

14:45

"LC Waikiki" və "Penti"yə qoyulan 3,8 milyonluq maya geri götürüldü - NƏ BAŞ VERİR?

14:17

Namiq Yusifov 6 saylı Ekologiya idarəsinin ərazilərində ekoloji terroru davam etdirir - ARAŞDIRMA

13:50

Rusiya XİN: Azərbaycan və Ermənistanın sərhədlərin delimitasiyası üzrə bütün səylərini dəstəkləyirik

12:22

Astara illərdir eyni problemləri yaşayır... - Başçı nə günə orda oturub ki?..

11:50

Məleykə Abbaszadə ilə Emin Əmirullayevin QOVĞASI - zərbə kimə dəyir?

10:58

Gəncə xəstəxanasında MÜBHƏM ÖLÜM... - niyə ört-basdır edilir?

10:21

Naxçıvan müəllimləri 3 ildə 2 dəfə imtahan verməyə məcbur edilir – BU AYRI-SEÇKİLİYİN SƏBƏBİ NƏDİR?

09:48

Neftçilərin xaotik yerdəyişməsi KİMİN MARAĞINDADIR? - BU NƏDİ BELƏ?!

09:25

Fransada içməli suda təhlükəli bakteriyalar aşkarlanıb

21:13

Bakıda çoxmərtəbəli yaşayış binasında yanğın olub

21:03

Prezident İlham Əliyevin adından Sadır Japarovun şərəfinə dövlət ziyafəti verilib - YENİLƏNİB

19:51

Azərbaycanda yeni kollec yaradıldı

19:00

Qırğızıstan Prezidenti Bakıda şəhidlərin xatirəsini andı

18:38

İraqın şimalında PKK-nın 6 terrorçusu zərərsizləşdirildi

16:46

Məşhur pediatrın intihar səbəbi bu imiş

16:21

Bayden növbəti dəfə “erməni soyqırımı” ifadəsini işlətdi

15:53

"Oğlum xəstə ola-ola əsgər aparıblar" - Cəlilabad sakinindən şikayət - FOTO