Impera
XƏBƏR LENTİ
21:22Peşə təhsili müəssisələrinə sənəd qəbulunun nəticələri açıqlanıb21:16Abxaziyada silahlı insident - Prezidentliyə namizədin seçki qərargahı gülləbaran edildi21:11Boris Consonun sevgilisi ABŞ-a buraxılmadı21:00Ata, həqiqətən, burada yaşamısan? — Ronaldo oğlunun qarşısında aciz qaldı20:50Prezident İlham Əliyev bu şəxsləri təltif etdi - SİYAHI17:37Azərbaycanda qızılın ucuzlaşacağı gözlənilir - PROQNOZ17:24Həmsədr ölkələrin etinasızlığının növbəti sübutu - TƏHLİL17:10Bakı Nəqliyyat Agentliyi nə iş görür? - Benzini qurtaran, sərnişinləri yolda düşürən marşrutlar...16:54MiQ-29 döyüş təyyarəsinə hücum olunub? - EKSPERT RƏYİ16:37Rusiyada keçirilən turnirdə Azərbaycanı erməni idmançı təmsil edib? - AÇIQLAMA16:25"Rayonun o kəndi olmasın ki, Tofiq İbrahimov torpaq sahələrinə əl qoymasın..." - GİLEY16:11Azərbaycanda məmurların biznesinə böyük təhlükə - Qanun işə düşür15:58Erməni tərəfi Azərbaycan sərhədçilərinin Babakər dağında möhkəmləndiyini təsdiqləyir - GENERAL İBRAHİM SÜLEYMANOV İSƏ ERMƏNİLƏRƏ DƏSTƏK VERİR...15:32Pirverdiyev işçilərin pulunu vermir - GİLEY14:59"Qarabağ" "Linfild"lə oyun ərəfəsində ciddi problemlərlə üzləşib14:43Fövqəladə Hallar Nazirliyinin araşdırmasına 1 ay bəs etmir? - İLGİNC14:25İcra başçısı İlham Əliyevin saldırdığı parkı məhv edib – Bina tikdirir14:05Azərbaycanda sabaha gözlənilən - hava proqnozu açıqlanıb13:22Tovuzun icra başçısı bu işi gizlincə edir... - Daha bir məmur ÖZBAŞINALIĞI12:49Hacı Qalib indi də belə problem yaradır... - dövlət qurumları məhkəməyə verildi12:21Gömrük rəqəmləri və “növbətçi” məlumatlar - İTTİHAM12:09Tikinti materiallarının istehsalında 7,8 faiz artım olub11:12Bakı Nəqliyyat Agentliyindən növbəti pul tələsi - Dərəbəylik...10:55"Relaks"ın 30 minlik işıq pulu borcu üzə çıxdı - Belə deyirlər...10:28Bizi ərəblərə möhtac qoyan AZAL - Dünya bazarından 4 dəfə bahalı biletlər09:58Futzal üzrə Azərbaycan çempionatlarının başlayacağı tarixlər açıqlanıb09:49CƏBHƏDƏN XƏBƏR VAR - Müdafiə Nazirliyi18:00Vilayət Eyvazov yeni polis rəisi təyin etdi17:45Azərbaycan Ermənistana gedən qaz kəmərini nəzarətdə saxlayır - Savaş başladığı an mütləq vurulacaq17:30Dövlət komitəsi Məhərrəmlik ayı ilə bağlı müraciət etdi17:15“VERGİ MÜFƏTTİŞLƏRİ HOLDİNQLƏRİN HEÇ HƏNDƏVƏRİNƏ DOLANA BİLMƏZLƏR…” – “Büdcəyə hətta qəpiklər ödəyən şirkətlərin sayı minlərlədir”16:45Süni qiymət artımının arxasında kimlər dayanır? - GƏLİŞMƏ16:31"ŞƏRURLU İSFƏNDİYAR"IN "CƏNNƏT MƏKANI"NIN KÜLLİ MİQDARDA DÖVRİYYƏSİ OLSA DA... - Vergidən yayınan daha bir iş adamı16:18Şirkət rəhbərlərinin 5 milyon dollarlıq dələduzluğu: - daha bir mənzil fırıldağı16:06Sosial ədalətdən UZAQ SAHİLlər... - GİLEY15:51"Panorama Park” yaşayış kompleksində BİABIRÇI MƏNZƏRƏ - FOTOLAR15:37İradənin qardaşı Abbas Bağırova pul "atıb" - MƏHKƏMƏ İŞİ15:11200 manat pensiya alan əlil-sahibkar ayda 20100 manat vergi ödəyir, - 2000 dollar əməkhaqqı alan deputat- sahibkar ayda 81 manat14:52“Azərsun Arena” təmirə bağlanır - “Qarabağ” harada oynayacaq?14:38Cəlilabad müəllimləri nədən narazıdır? - İTTİHAM14:13Deputatın “Porsche"si ilə qəza törədən şəxsdən XƏBƏR VAR14:00"Qarabağ"ın istədiyi qapıçı icarəyə göndərildi13:21“Silva” operettası nümayiş olunacaq13:10"Miq-29" təyyarəsinin pilotunun nəşi tapıldı - Pilotumuz harada dəfn ediləcək?13:01Əbülfəs Qarayev nazir kürsüsünü niyə məşğul edir? - Tarixi abidələrimiz göz-görəsi məhv edilir...11:43Rusiyalılar Türkiyədə 2 milyon dollar dəyərində yaxtanı qaçırıblar11:27Sabiq deputatın oğlu rəsmən qoçuluq edir... - Vətəndaş polis idarəsinin darvazasının yanında vuraraq qaçıb11:08İndi də Hadı Rəcəblinin istirahət mərkəzi gündəmə gəldi - VİDEO10:57Vilayət Eyvazov Milli Qəhrəmanın bacısı oğluna vəzifə verdi10:36Deputatın oğlunu neçə il həbs gözləyir?10:24Şabranda inkişaf üçün hər cür zəmin var... BAŞÇI YOXDUR! - GİLEY10:09İkinci qrup əlildən ölkə rəhbərliyinə şikayət: - "Ağdam İcra Hakimiyyətində məni dinləyən yoxdur"09:52Azərbaycanın dövlət büdcəsinin kəsiri 667 milyon manatı ötüb09:44Son bir həftədə Yaponiyada istilərdən 7 nəfər ölüb09:22Brent nefti bahalaşıb, WTI isə ucuzlaşıb17:53Ermənistan polisi qadın aksiya iştirakçılarına qarşı güc tətbiq edib17:42«142 nömrəsi, 20 obyekti var – cəmi 972 manat vergi ödəyib» - VERGİDƏN AÇIQLAMA17:29“Qara qutu” tapılsa da, pilotdan xəbər yoxdur” – Qabil Hüseynli17:16Sabah dollar neçəyə olacaq?17:04Gəlirsiz turizm: hara gedirik? - Məmur hərisliyi, boş qalan otellər16:54“Relax” qalmaqalından sonra deputatın iki zavodu bağlandı - İDDİA16:25"Çelsi"nin oyununun hakimi "probka"da qaldı - matçı başqası idarə etdi15:50Daha bir rayona yeni polis rəisi təyin edilib15:39YPX əməkdaşı kobud qayda pozuntusuna yol verib, Dövlət Yol Polisi susur - VİDEO15:18Gələn ilki parlamentə buraxılmayacaq deputatların siyahısı yayıldı - Kimlər gedir?15:02“Ermənistan fürsəti əldən verərək sülhü uduzub” - Ramiz Mehdiyev15:00Vilayət Eyvazovun apardığı islahatlar: Kim hara təyin edilib? - SİYAHI14:14Biləsuvardan prezidentə müraciət olundu... - Yerli məmurlar göydən düşüb?13:51Baloğlan Əşrəfov Rövşən Məmmədova müraciət etdi — Efirdən uzaqlaşdırılan ŞƏRHÇİYƏ GÖRƏ13:35Sahibkarlığın İnkişafı Fondu sahibkarın yox, inhisarçınn yanındadır... - ARAŞDIRMA13:00“Heç bir ölkə öz "BTE"-sinin paltarını sırımağa çalışmır” - QALMAQAL12:29“Aqro İnvest və İstehsalat”da ayrılıq - YARIM MİLYONUNU GÖTÜRÜB ÇIXIR12:11“Relax”da nə baş verib? - İcra başçısının müavini və istirahət mərkəzinin rəhbərliyi DANIŞDI11:59Azərbaycanda rəis bu səbəbə görə işdən qovuldu - FOTO11:43"Lerik Relax”da baş verən insidentlə bağlı deputatın oğlu və daha 5 qohumu saxlanılıb - ŞOK GƏLİŞMƏ11:04Quba və Şabranın sərhədində meşə massivi yanır10:46Kardiologiya İnstitutu "təcrübə obyektinə" çevrilib - İDDİA10:25Müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsahibə mərhələsi başlayıb - Bu gündən10:14Ölkə turizminin xilas yolu: Hansı dəyişiklik olacaq? - GƏLİŞMƏ10:00Cənab Qarayev, buralar kimsə qorumur... - FOTO09:35Türkiyədə terrorçularla əlbir olmaqda şübhəli bilinən 3 bələdiyyə sədri vəzifədən kənarlaşdırılıb09:25Ucarda "DOST"un adndan saxtalaşdırma... - İTTİHAM11:43Rusiya Türkiyəyə “S-400”lərin ikinci partiyasını satmağa hazırlaşır11:38UEFA statistikanı açıqladı: "Qarabağ" bu göstəricidə bütün klubları geridə qoydu11:35Azərbaycanlı gənc erməni qızına Azərbaycan mahnısı OXUTDU – VİDEO11:29"Araz" supermarketlər şəbəkəsində növbəti BİBAIRÇILIQ! - Alıcıları belə aldadırlar11:26Astarada hakimdən BİABIRÇI QƏRAR - Köhnə “06”-nın “krılosu” 2663 manat dəyərləndirilib...13:57Türkiyə və İranın Naxçıvan uğrunda manevrləri nədən xəbər verir? - TƏHLİL13:47Geri dönüşü olmayan milyonlar... - TƏHLİL13:45Azərbaycana kilosu 1000 dollara satılacaq ət gətiriləcək: - Bu inək bahalı pivə içir, masaj olunur13:42Fuad Muradov da Kanadaya pul yatırır... - İDDİA13:35"Sərdar Cəlaloğlu sübut etməsə, namussuzdur" - Deputatla partiya sədri arasında qalmaqal böyüyür11:38Patruşevin İrəvan səfərinin pərdəarxası - “Mesaj aparıb...”11:34"Mənim torpaq sahəmdən əl çəksinlər..." - GİLEY11:32“200-dək bağçanın yerində “göydələn”, şadlıq evi tikilib” - Uşaqların yeri əllərindən alınıb11:28Azərbaycanda vəzifəli şəxsin oğlundan ilginc fırıldaq - Bəylər Əyyubovla şəklini montaj etdi və …11:21Qarabağ düyününə vurulan düyün: müharibənin tətiyi çəkilir? - TƏHLİL22:57Rusiya və İran hərbi gəmiləri Bakı limanını tərk edib22:55Azərbaycan güləşçisi dünya çempionatında finala yüksəlib22:52Tərtərdə traktor qaz kəmərini zədələyib
BÜTÜN XƏBƏRLƏR

60 qəpiyə aldıqları məhsulu 12 manata satırlar - Ölkənin soyuducu anbar problemi

12 Mrt 2019, 18:00   
60 qəpiyə aldıqları məhsulu 12 manata satırlar - Ölkənin soyuducu anbar problemi

Artıq əkin-səpin işləri başlayıb və nəticə olaraq hamı, təbii ki, bol məhsul götürməyə çalışır.

Tutaq ki, fermer məhsul götürdü, bəs onu sata biləcəkmi, satana qədər harada, necə saxlayacaq? Bunlar hər yığım mövsümündə aktuallaşan, həllini tapmayan məsələlərdəndir.

Azərbaycanda hər il min tonlarla kənd təsərrüfatı məhsulu zay olur və atılır, səbəb kimi, xüsusən də kiçik fermerlər “saxlamağa yerimiz yoxdur” deyir. Ona görə də fermer yığım dövründə məhsulunu dəyər-dəyməzinə satır, ya da varıdırsa, daş anbarlara yığır. Burada isə xəstəlik yayılır, məhsulu çox saxlamaq olmur və əziyyətlə becərilən məhsul nəticədə zibilə çevrilir.

“Soyuducu anbar qıtlığı var” demək də düzgün deyil. Çünki ötən illərdə bu sahədə müəyyən işlər görülüb.

İqtisadiyyat Nazirliyindən Oxu.Az-a verilən məlumata görə, indiyədək Sahibkarlığın İnkişafı Fondu tərəfindən ümumi dəyəri 411.3 milyon manat, tutumu 347.1 min ton olan 55 logistik mərkəz yaradılıb.

Bunun üçün fonddan 176.3 milyon manat güzəştli kredit verilib.

2009-2015-ci ilərdə bütün regionlarda hər bölgə üçün spesifik soyuducu anbarlar tikilib. Ağdam-Füzuli-Beyləqan bölgəsində kartof-soğan, Quba-Qusar-Xaçmazda meyvə-tərəvəz üçün anbarlar var, amma bu anbarlar fərdi sahibkarların və iri təsərrüfatlarındır. Xırda və ailə təsərrüfat sahibləri isə əldə etdiyi məhsulu saxlaya bilmir.

Bir neçə il əvvəl belə qərar verilmişdi ki, regional anbarlar tikilsin və fermerlər məhsulunu orada saxlasın. Amma bu mexanizm özünü doğrultmadı, çünki birincisi, istehsal olunan məhsulun keyfiyyəti onu anbara qoymağa imkan vermirdi, ikincisi, həmin anbarların saxlanma xərcləri vardı.

Ona görə də elə iri təsərrüfatlar həmin anbarlara məhsullarını yerləşdirməyə başladılar və nəticədə, iri təsərrüfatlar daha da böyüdü və genişləndi, xırda təsərrüfatlar isə gəlirlərini yenə artıra bilmədilər.

Bundan sonra “Aqrolizinq” refrejator sistemi ilə işləyən xırda 3, 4 və 5 tonluq səyyar anbarları Azərbaycana gətirdi və bunu lizinqə vermək istədi. Refrejator belə bir sistemdir ki, o, meyvəni bir il deyil, yalnız 3-5 ay saxlayır.

Fikir belə idi ki, onu əkin sahəsinin yanında qoysunlar. Fermer 20 ton məhsul yığsa, onun yarısını satsın, yarısını da orada yerləşdirsin. Bu, pilot layihə kimi şimal bölgəsində tətbiq edildi, amma sistem kimi işləmədi, çünki satış qiymətilə bağlı razılıq olmadı.

Belə ki, fermer refrejator almaq üçün banklardan kredit götürməli idi, banklar isə daşınmaz əmlak girovu tələb edirdilər. Refrejatorların fermerlərə çox uzunmüddətli, sərfəli qiymətlərlə verilməsi lazım idi. Amma qiymətlər tutuma görə 19 min manatdan başlayırdı və 80 min manatadək gedib çıxırdı. Ona görə də pul verib, “Aqrolizinq”dən refrejator alan olmadı.

Sonra soyuducu anbarlar gündəmə gəldi və hələ də bu sahədə Azərbaycanın böyük ehtiyacı var və böyük bazara malikdir.

Çünki artıq elə sahibkarlar formalaşıb ki, heç təsərrüfatı yoxdur, ancaq anbarları icarəyə verməklə və ya mövsümdə məhsulu ucuz alıb, sonra qışda baha satmaqla böyük qazanc götürürlər.

Nümunə olaraq qeyd edək ki, mövsümdə əriyin kiloqramını 60 qəpiyə alan anbar sahibi bəzən 50-60 ton əriyi anbara vurur. Onun saxlanma xərci isə 1.05 manatdan baha olmur. Qış mövsümündə isə həmin əriyi Rusiyada 12 manata satır, beləliklə, 10 dəfə çox gəlir götürür.

Hazırda anbarlarda məhsuldan və kiloqramından asılı olaraq, bir kiloqramın saxlanma xərci aylıq 2-8 qəpik təşkil edir. Bundan başqa, sahibkar anbara qoyduğu məhsulunun 10 faizini icarədara verməklə də məhsulunu soyuducuda saxlaya bilir. Azərbaycanın şimal bölgəsində icarəyə verilən belə soyuducu anbarlar var.

Əsas məsələ Azərbaycanda yetişdirilən kənd təsərrüfatı məhsullarının keyfiyyətini yüksəltməkdir, çünki yüksək məhsul əldə etmək istəyən sahibkar torpağa verdiyi azot gübrəsindən artıq istifadə edir və bu tərəvəzlərin vaxtından əvvəl xarab olmasına səbəb olur.

Belə məhsullar, ümumiyyətlə, soyuducuda belə qalmır. Meyvələrdə də dozadan artıq dərmanlama və ya vaxtında ziyanvericilərə qarşı tədbirlərin görülməməsi nəticədə məhsulun keyfiyyətini aşağı salır, onları soyuduculara vurmaq olmur.

Məsələn, bu qış Azərbaycan soğan ixracından külli miqdarda vəsait götürə bilərdi, lakin yerli istehsalın çoxunda xəstəlik olduğundan məhsullar satılmadı və fermerin əlində qaldı.

Bununla belə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin rəhbəri Vüqar Hüseynovun Oxu.Az-a verdiyi açıqlamaya görə, Azərbaycanda soyuducu-anbarlara hələ də tələbat var, lakin bu bazar liberallaşıb, yalnız sahibkarlar bu sahədə çalışa bilərlər, yəni dövlətin müdaxiləsi yoxdur.

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi də digər qurumlarla birlikdə yalnız aqrar siyasət vasitəsilə dəstək göstərməklə, soyuducu anbarların tikilməsində maliyyə əlçatanlığının olmasına kömək edə bilər.

Kənd təsərrüfatı üzrə ekspert Nicat Nəsirlinin sözlərinə görə, Azərbaycanda kifayət qədər iri tutumlu soyuducu anbarlar yaradılıb. Ölkənin strateji hədəfi kiçik və orta sahibkarlığın inkişafıdırsa, bu fermerlərin problemlərindən biri də məhz məhsulların saxlanılması ilə bağlıdır.

Nəzərə alaq ki, bizdə 10 hektara qədər təsərrüfatı olan fermerlər sayca daha çoxdur. Rəsmi statistikaya əsasən, 1-3 hektar torpaq payı olan fermerlərin sayı isə 1 milyon 300 min nəfərdir.

“Bu insanlara kömək etmək lazımdır. Dünyada bu məsələlər necə həll edilib, soruşsanız, deyə bilərəm ki, dövlət çox böyük güzəştlə saxlanc texnologiyası almağa kömək edir və bunun pulu 15-20 ilə ödənilir. Və ya dövlət özü iqtisadi partnyor kimi bu avadanlığı fermerin istifadəsinə verir və gəlirlərinə şərik olur.

Digər üsullardan biri də budur ki, kredit təşkilatları fermerlərlə tərəfdaş olur və bu texnologiyanın alınmasında maliyyə resursu kimi iştirak edir. Azərbaycan üçün ən münasibi isə düşünürəm ki, refrejator soyuducularıdır”.

N.Nəsirli bildirib ki, fermerlərlə görüş zamanı onlar kiçik həcmli texnikaya ehtiyaclarının daha çox olduğu deyirlər. Əgər 5-10 hektar torpağı varsa, fermerə lazımdır ki, onu mövsümündə yığsın və bir neçə ay saxlasın. Məsələn, məhsul noyabrda yığılırsa, martın sonuna qədər hissə-hissə satmaq üçün saxlama yeri lazımdır.

Yəni azərbaycanlı fermerlərə altı ay saxlama üçün refrejatorlar kifayətdir. Bu avadanlıqlar kiçik ölçülüdür, Azərbaycanda əkin sahələri çox dağınıqdır və bu imkan verəcək ki, avadanlıq səyyar şəkildə bir yerdən başqa yerə daşınsın.

Qeyd edək ki, refrejatorların meyvə, tərəvəz, ət üçün nəzərdə tutulanı da var. Qiymətlərə gəlincə, bu avadanlıqların 15 min manatdan yuxarı olduğu bildirilir.//olke.az
OXŞAR MÖVZULAR