Impera
XƏBƏR LENTİ
23:53Bakıda başı telefona qarışan sürücü ağır qəza törətdi - ANBAAN VİDEO23:41AZƏRBAYCANDA QƏZA: Yüzlərlə evə qaz verilişi dayandırıldı23:30“Deputatlar özlərini elə apardılar ki, sanki parlamentdə deyillər” — Politoloq23:01“Şahdağ”da qiymətlər 15 faiz endirilib - RƏSMİ22:58İsa Qəmbərin oğlunun namizədliyinə deputatdan REAKSİYA - “Çox yaxşı bir haldır”22:54Məhərrəm Əliyev yeni vəzifəsində ilk dəfə... - FOTOLAR22:46Bakıda amansız qətlin təfərrüatı: Kişi doğmalarını öldürmək üçün Bakıya gəldi22:42Bakıda “Infiniti” ilə qəza törədən qız adamlara hücum çəkdi -VİDEO22:38Nazir Naxçıvan məhkəmələri ilə bağlı əmr imzaladı22:33Könül Kərimovanın oğlu xəstəxanaya yerləşdirildi - Əməliyyat olundu21:32İlham Əliyev sərəncam İMZALADI21:30Siyasi şərhçi: “ABŞ kiçik və mənasız Ermənistana görə qondarma soyqırımı tanıdı”21:24Oqtay Gülalıyevin son durumu: İrəliləyiş var21:19Qadının məzarı kişininkindən niyə dərin qazılır? - Din xadimi SƏBƏBİ açıqladı21:16AST Telmanın qohumu həbs olundu: 230 min dollarlıq “Ferrari” söhbəti13:27Nikola Yurçeviç istefaya göndərildi13:24Külli miqdarda pirotexniki vasitə ələ keçirildi13:23Bakıda vətəndaşlara bıçaqla hücum edən yarıçılpaq şəxslərlə bağlı YENİ MƏLUMAT13:19"EuroHome"da növbəti aksiya: "Kredit borcları bağlansın" - "kompensasiya ödənlisin"12:07“Özbaşıma növbəti seçkilərə qatıla bilmərəm!” — Ramiz Mehdiyevin kürəkəni - FOTO11:02Azərbaycana gətirilən konfetin içindən görün nələr çıxdı - FOTO10:55Dəhşətli kadrlar: şir zoopark işçisinin qolunu parçaladı – VİDEO10:51ABŞ müqavilə ilə qadağan olunmuş ballistik raketi sınaqdan keçirdi?10:46İmişlidə yük maşını iribuynuzlu heyvanları vurub öldürdü10:32ABŞ senatı qondarma “erməni soyqırımı” qətnaməsini qəbul etdi21:31Mehman Hüseynov polisə çağırıldı - SƏBƏB10:14Bu gün Heydər Əliyevin anım günüdür16:02Ermənistanın keçmiş prezidenti: "Nikol Paşinyan özünü Xilaskar İsus kimi təsəvvür edir"15:59Heydər Əliyev Fondu Oqtay Gülalıyevə dəstəyi davam etdirəcək - Fonddan açıqlama15:57Merkeldən Putinə gözlənilməz sözlər: “Bu gün sən qalibsən...”15:54Azərbaycanla Avropa Birliyi arasında imzalanacaq sənədin bəzi detalları AÇIQLANDI15:52Ağdamda güclü partlayış olub, xəsarət alanlar var15:51Vilayət Eyvazov mayora yeni vəzifə verdi15:49Qarabağ İcmasının sədri: Ermənistanın yalanlarına inanmırlar12:26Türkdilli sahibkarlar üçün ortaq biznes portalı yaradılıb12:24Elxan Məmmədovdan Dadaşlinskiyə: Bu sualı iş adamlarına verin - VİDEO12:23Azərbaycanda işdən çıxarılan məmur ölkədən qaçdı - Foto12:20Azərbaycanlı həkim 6 milyon dollar mükafat aldı - Foto12:19Mikayıl Cabbarovdan qərar – İcrasına şəxsən özü nəzarət edəcək12:17Bakıda 31 yaşlı qadın bacısının evində ölü tapılıb12:06Sərhəddə silahlı insident: Yaralanan var12:05Yanğın baş verən "Eurohome"dakı son vəziyyət - VİDEO12:03Ehtiyacımız olmayan əşyaları almağımızın səbəbi – Didro effekti12:02Bakıda məktəbdə yanğın baş verib17:38Ramiz Zeynalov yanğın yerində17:36İranda güclü zəlzələ17:34Vilayət Eyvazovdan yeni - TƏYİNAT17:30Sabah yenə yağış yağacaq17:27“Böyük yanğın deyil ki, Heydərov ora gəlsin” - Gereraldan AÇIQLAMA17:25Azərbaycanda 6 vəzifəli şəxs işdən çıxarıldı - YENİ TƏYİNATLAR17:00“EuroHome”da malları yanan sahibkar: Bazarın yarısının sığortası yoxdur12:13Şirvanda yeni doğulan körpə ölüb12:12Bakıdakı GÜCLÜ YANĞIN bu yollarda TIXAC yaratdı12:08Dünyanın ən gənc qadın baş naziri bu həftə işə başlayacaq - Foto12:07Yanan ticarət mərkəzinin sahibi bu şəxsdir12:06Abşeronda partlayış: Yaralılar var11:56Yanğın yerinə 3 helikopter göndərildi - VİDEO - YENİLƏNİB11:49Bu gün Konqresin Trampa qarşı ittihamları açıqlanacaq11:42Azərbaycanlı reperlərin avtomobili atəşə tutuldu13:14SON DƏQİQƏ – Xırdalanda güclü partlayış, yaralı var13:09Sürücülərin diqqətinə - Polis müraciət yaydı - FOTO13:07Faktiki hava açıqlanıb13:06ABŞ-ın Azərbaycandakı səfirliyinin attaşesi qəzaya düşüb13:04İcra başçısının 1 milyon manatlıq tender “qazanan” qohumu DOST-dan maaş alırmış - SƏNƏD13:01İran ABŞ hərbi bazasını raket atəşinə tutub12:58Canlı yayımda aparıcını çətin vəziyyətdə qoydular - VİDEO12:56BDU-dan Xoşqədəm-Nazilə qalmaqalına cavab: "Gedin, işinizlə məşğul olun!" - AÇIQLAMA12:54“Uduzmağı bacarmaq özü bir mədəniyyətdir”12:53Yağışlı havada Bakıda baş verən ağır qəzalar - ANBAAN VİDEO12:52Yağışlı havada Bakıda baş verən ağır qəzalar - ANBAAN VİDEO12:49Erməni əsir və girovluğundakı azərbaycanlılar - 29 uşaq, 98 qadın, 112 qoca, 604 hərbçi...12:47Xələf Xələfov: "Azərbaycanla Rusiya arasında demarkasiya prosesi növbəti 2-3 ildə yekunlaşacaq"12:45Bakıda avtobusda biabırçı görüntülər - Sərnişinlərin nəzərinə! - FOTO12:41Diplomatik qalmaqal: Meksikanın Argentinadakı səfiri görün nə oğurlayıb? - Geri çağırıldı - VİDEO12:39Soyuq havada evdən çıxan körpə donaraq öldü22:06Təhsil nazirinin müavini rüşvət aldığına görə həbs edildi - SON DƏQİQƏ15:08Rəhbərlik dəyişibmi? - Xəzər TV-dən AÇIQLAMA15:05Ruhani büdcəni təqdim etdi15:04Cazibədar müğənni də deputat olmaq istəyir: Milli Məclisin önündən FOTO15:01İsrail əsgərləri fələstinli qadını həbs etdi14:57Ermənilər Kəlbəcər meşələrində diversiya qrupları yaradır - VİDEO17:22"WhatsApp" sabahdan kütləvi mesajları qadağan edir17:19“Valeh Ələsgərov 15 il deputat oldu, seçicilərlə 1 dəfə görüşdü” - Video14:48Donald Tramp: "ABŞ Səudiyyə Ərəbistanına 12 min hərbçi göndərmək niyyətində deyil"14:12Kapital Bank yenilənən Cəlilabad filialını istifadəyə verdi14:05Mühafizə müdiri ona qapı açmayan qadınları vəhşicəsinə döydü — VİDEO13:56Vilayət Eyvazov Dövlət Yol Polisi barədə göstəriş verdi13:17Speys TV “tam məxfi” sənədləri yaydı – Video11:33Vilayət Eyvazov Dövlət Yol Polisi barədə göstəriş verdi - İNSTAGRAMLA BAĞLI11:29Ermənistan ordusu atəşkəs rejimini 23 dəfə pozub11:22İran hakimiyyəti minlərlə etirazçının qətlində ittiham edilir10:29Azərbaycanda ŞOK HADİSƏ!!! Əmi 11 yaşlı qardaşı qızını öldürüb basdırdı10:25BMT-nin təmsilçisi: “Vəziyyət çox təhlükəlidir”16:39DİN-dən yeni təyinat16:38Bu da çıxdı - Bənövşəyi çörək16:37Aleksandr Lukaşenko: “Tərkibə daxil olmağa hazırlaşmırıq. Hətta qardaş Rusiya ilə də”16:36Yerə yıxılan köməksiz yaşlı xanıma lağ edib gülürdülər16:28Bu il 16 icra başçısı işdən azad edilib - SİYAHI16:26Ağdamda silahlı insident - Faktla bağlı cinayət işi başlanıb16:25Atanın dovşana tuşladığı güllə oğlunu öldürdü
BÜTÜN XƏBƏRLƏR

Şeyx Fərqanə Qasımovaya bisavad deyən şairi YIXIB-SÜRÜDÜ: O, heç özü bilmir ki...

20 Kas 2019, 22:32   
Şeyx Fərqanə Qasımovaya bisavad deyən şairi YIXIB-SÜRÜDÜ: O, heç özü bilmir ki...
“Nəsiminin “Sığmazam” qəzəlinin araşdırması ilə 50 ildir məşğulam. 50 il əvvəl o irs bizə Əziz Şərif, Əli Fəhmi və İsa Muğannadan miras qalıb. Bu qəzəlin tərcüməsi, tədqiqatı və izahı ilə bu gün Azərbaycanda 4 böyük alim məşğul olur. Onun biri məşhur Nəsimişünas alim Saymaz Aruz, digərləri Firudin Qurbansoy və İlqar Fəhmi, dördüncüsü isə bəndəniz Şeyx Əbdül Mahmudbəyovdur. Hər birimiz bu layihənin təqdimat mərasimində iştirak etmiş və fikirlərimizi bildirmişik. Şəhriyar del Gerani gündəmə gəlmək və ya orijinal görünmək istəyirsə, pis mahnıları pisləsin, keyfiyyətli işlərə ləkə atmasın. Əgər o, təqdimatında Alim Qasımovun da çıxış etdiyi layihəyə cəsarət edib qara yaxırsa, böyük səhv edir. Gündəmə gəlmək istəyirsə, bu meydan, bu da şeytan... O, nə vaxtdan Nəsimişünas və əruzşünas olub? Fərqanə Qasımovanın ifa etdiyi “Sığmazam” kompozisiyasının təqdimat mərasimində böyük Nəsimişünas mütəxəssisləri musiqidən savayı sevindirən başlıca səbəb dəqiq ifa və əruzun dəqiq tələffüzü idi. Hər şey yüksək səviyyədə təşkil olunmuşdu”.
Publika.az xəbər verir ki, bu sözləri Xalq artisti Şeyx Əbdül Şəhriyar del Geraninin müğənni Fərqanə Qasımovanın “Sığmazam” kompozisiyası haqqında yazdığı sərt fikirlərinə münasibət bildirərkən deyib. Xalq artisti bildirib ki, Şəhriyar del Gerani öz işi ilə məşğul olsa, daha yaxşı olar:
“Nəsimini bu gün şoulaşdırıb ucuzlaşdıranlar var. Fərqanə Qasımovanın hazırladığı bu layihə o eybəcərliklərə birbaşa cavabdır. Belə sözü deməzlər, danışmazlar. Ayıb olsun ona.
“Əbsəm ol” sözünün 20-ə qədər mənası var. Bunun quyruğundan yapışaraq cəsarət edib kompozisiyaya o fikri demək ayıbdır. Belə çıxır ki, ya biz yaxşıya pis deməyə başlamışıq, elmin fəlsəfəsini bilmədən özümüzü gülünc vəziyyətə qoyuruq, ya da ki, burada bir təxribat var. Getsin öz şeirlərini yazsın. Gah İrandan, gah Turandan, gah da Avropadan danışır. Hansı dinə, məzhəbə, hansı xalqa, məqsədə qulluq edirsə, getsin işi ilə məşğul olsun. Və heç kəs belə sözləri yazmağa qələt edib cəsarət etməsin! Mənşəyi, milləti, mövqeyi və cinsiyyəti bəlli olmayan adamlar qorxmadan, utanmadan, çəkinmədən, heç bir məsuliyyət hiss etmədən yaxşı sənət əsərlərinə pis deyir.
Əgər belə təəssübkeşdirsə, Azərbaycanı pis günə qoyanlara münasibət bildirsin də... O adam nə musiqiçi, nə də Nəsimişünasdır. Belələri gecə-gündüz su bulandırırlar, yaxşımıza pis deyir, pislərimizə Xalq artisti adı verirlər. Pis müğənniləri gündəmə çıxarırlar, onlara bahalı maşınlar hədiyyə edirlər və gecə-gündüz təbliğ olunurlar.
Bizim qaçıb xaricdə gizlənən “Aldanmış kəvakib"lərimiz var. Bir qarın yala xidmət edən xəyanətkar adamlar var. Yazıq Mirzə Fətəli Axundov 200 il əvvəl onları aldanmış kəvakiblər adlandırırdı. Onlar xüsusi sifariş və tapşırıqla yaxşımızı pisləməklə, əxlaqlımıza əxlaqsız deməklə, əxlaqsızlığı isə tərifləməklə məşğuldular. Əvvəla gedib vətən və öz mövqelərini müəyyən etsinlər, sonra gəlib başlarından böyük, yekəxana danışsınlar. O şair heç özü bilmir ki, “Əbsəm ol” sözünün ilahi, irfani, fəlsəfi və aid poetik açması nədir. Nə qanır o? Niyə indiyə kimi Nəsimini şouya çevirənlərdən çıxıb danışmırdı? Xeyir ola, indi yaxşı sənət əsərinə qarşı çıxır? Mənəviyyatımızı təhrif edən belə ziyanəvər adamları məhkəməyə vermək lazımdır”.
Fərqanə Qasımovanın “Sığmazam” kompozisiyasının təqdimat mərasiminin aparıcılığını öz üzərinə götürən tanınmış jurnalist Lalə Əliyeva hesab edir ki, bu, Azərbaycan adına böyük işlər görmüş bir insana yazılacaq tənqid deyil. O, əlavə edib ki, Gerani elə bu cür atmacalarıyla məşhurlaşıb:

“Adətən mən yaradıcılığından çox küylü statuslarıyla məşhurlaşanlara cavab yazmıram, amma bu dəfə ənənəni pozum, çünki... Çünki hərdən söz dilin ucuna gəlir, qaytarmaq da olmur...
Deməli, bir şair var, babat şeirlər də yazır, hərçənd bütün külliyyatında mənim kimi niyyətə baxan oxucunu təəccübləndirəcək bir misra belə yoxdur... Qərəz, eşitdiyimə görə, həmin bu şair Fərqanə Qasımovanın Nəsiminin qəzəlinə münasibətindən olduqca narazıdır, musiqi nömrəsində "əbsəm ol" əvəzinə "əbkəm ol" ifadəsinin işlənməsi şairi bərk hiddətləndirib... Olan işdir, Nəsimin 650 illik yubileyi çərçivəsində keçirilən tədbirlərin birində plakata "Məndə sığar ikən cahan" yazılmışdı, kimsə irad bildirmədi, çünki niyyət və Nəsimiyə verilən dəyər göz qabağında idi. Nəsimi irsi heç vaxt bu qədər diqqət mərkəzinə çəkilməyib və öyrənməkdə eyib yoxdur.. Fərqanənin ifasına gəlincə, buradakı söz dəyişməsi yuxarıda qeyd etdiyim fikir təhrifi - həm də dərin fəlsəfi təhriflə müqayisəyə belə gəlməz. İranlı musiqiçi Nəsiminin digər qəzəllərini incələyərək (məsələn, "əgər süsən kimi əbkəm deyilsən, nitqə gəl, söylə...") ifaçıya bəlkə də səhv tövsiyə verib.
İnanın ki, bunu düzəltmək olar. İki gözəl ifaçıya "bisavad" adı qoyan... Özünə sərf eləyəndə susan... Sərf eləyəndə də bülbül kimi ötən adamın Nəsiminin qəzəlindəki mətləblərə yaxın gələcəyini gözləmək isə hədərdi. Nəsimi irsinə dəyər verən şair qeydlərini daha nəzakətlə yaza bilərdi. Kaş Gerani 15 yaşından bəri ustad xanəndənin yanında əyləşib muğam ifa edən Fərqanə Qasımovanın dəftərçəsindəki qəzəllərin yarısının yarısı qədər qəzəl biləydi. Onun bisavad adlandırdığı Fərqanə Qasımova dünyanın ən böyük şəhərlərinin ən nüfuzlu konsert salonlarında çıxışlar edib. Alim müəllimgilin birgə çalışdıqları dünya şöhrətli dahi musiqiçilərin Şəhriyar nəinki üzlərini, heç başmaqlarını da görə bilməz”.
Xatırladaq ki, şair Şəhriyar del Gerani öz yazısında Fərqanə Qasımovanın “Sığmazam” qəzəlində və bir neçə ay əvvəl Sami Yusiflə “Girdim yarın bağçasına” duetində sözlərin səhv oxunduğunu irad tutaraq onları bisavad adlandırıb. Sözügedən yazını olduğu kimi təqdim edirik:
“Sabahın bu çağında Fərqanə Qasımovanın ifasında Nəsiminin başıbəlalı "Sığmazam" qəzəlini dinlədim. Dinləməz olaydım. Tamamilə naşılıq, biabırçı dərəcədə piyadalıq tökülür ifadan. Xanım açıq-aydın nə oxuduğunu bilmir. Nəinki beytləri, hətta sözləri də qarışdırıb. Ümumiyyətlə, bizim ifaçıların əksəriyyəti belədir. Mətnə nabələdlikdən də pis şey yoxdur ifaçılıqda. Mətni duymaq bir yana, bunlar heç sətri mənada başa düşmürlər nə oxuduqlarını.
O gün də Sevda Ələkbərzadənin bir mahnısı çıxdı qabağıma, dinlədim və beləcə utandım. Düzü, yazığım da gəlir. Baxırsan, gözəl xanımlardır, istedadları da var, mədəniyyətləri də, di gəl, savadsızlıqdan son dərəcə əzab çəkirlər. Təklif edirəm ifaçı dostlarımız ədəbiyyat oxusunlar, heç olmasa, ifa etdikləri mətni öyrənsinlər. Kifayət qədər usta ədəbiyyatşünaslar var ölkədə. Kimdən kömək istəsələr, inanıram, təmənnasız öyrədərlər. Beləliklə də, sanballı, səbatlı bir iş qoymuş olarlar musiqi tarixinə. Yoxsa, belə olmur. Olur e, ayıb olur, biabırçı olur, ucuz olur, çiy olur, sıradan olur, zay olur, lap elə, əttökən olur.
Yazıqsınız, heyifsiniz, zəhmətinizi belə israf etməyin. Öncə kitab oxuyun, mətn oxuyun, bədii zövqünüzü formalaşdırın, şeiri-qəzəli öyrənin, daha sonra mahnı oxuyun, muğam oxuyun, lap istəsəniz, dua oxuyun. Amma oxuduğunuz mətnə o qədər bələd olun ki, inanasınız. Hə, bax, onda qəbul olacaq dualarınız...”
OXŞAR MÖVZULAR