Impera
XƏBƏR LENTİ
18:02Camaat Vüsal Kərimliyə belə ÜSYAN EDİR... - "Büdcəni doldur eee, amma xalqın pulu ilə yox..."17:45Paşinyan Azərbaycanın əsirləri “ikinin ikiyə” prinsipi ilə dəyişdirmək təklifinə baxır - “XƏBƏRDARIQ, MÜZAKİRƏ EDİRİK...”17:27Bakı Nəqliyyat Agentliyindən sürücülərə qarşı ayrı-seçkilik — Beynəlxalq yol nişanı təhrif edildi (FOTO)17:06Bakının “addım-addım” taktikası genişmiqyaslı əməliyyatlara da gətirə bilər - TƏHLİL16:55ABŞ və Çin ticarət danışıqlarını BƏRPA ETDİ16:44"Sevilya" daha güclüdür, amma bu, heç nə demək deyil" - Monçi16:33Azərbaycanda yeni işgüzar turizm məhsulları yaradılacaq16:09"Nə altımda milyardlar var, nə üstümdə..." - Misir Mərdanov15:30“Maşın” şouda onlar yarışacaq – Siyahı15:02"“Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə geosiyasi və geoiqtisadi dəyərini artırdı" - Əli Həsənov14:17Sakinlər "AAAF Park"dan aldıqları mənzilə köçə bilmirlər - KÜTLƏVİ NARAZILIQ (SƏNƏDLƏR)14:00Nazirlik qaziyə problemli maşın verdi - O İSƏ İMTİNA ETDİ (SƏS YAZISI)13:45SOCAR əməkdaşı İrəvan məhkəməsi önünə üçrəngli bayrağımızın emblemi ilə çıxıb - İLGİNC FAKT13:34Bacanaqların talan etdiyi rayon... - İTTİHAM12:48Asataranın icra başçısı belə şəraitdə yaşayarmı? - GİLEY11:51DÇ-də Hacı Əliyevlə hakimlər arasında qalmaqal: uduzduruldu və kənarlaşdırıldı11:35Dərs saatları namaz vaxtına görə müəyyən ediləcək – Şok qərar11:12Azərbaycanda "BMW X5" aşdı - Xanım müğənni öldü10:49Azərbaycanda əhali arasında ən çox rast gəlinən xəstəliklər BUNLARDIR10:34Prezident İlham Əliyev SƏRƏNCAM İMZALADI17:52Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyası məlumat yayıb17:47Bakı Avropa Liseyində "Asiya ənənələri"... - İDDİA17:35Dərman bazarında rüsvayçı “Vitamin D müəmması” — 5 manatlıq həblər niyə 25 manata satılır?17:22"Cəmi bir qızıl medalım qaldı" - Mariya Stadnik17:09«9 min manat zərər var, 2500 manat ödəyirlər» - QALMAQAL16:52"Evimə sayğac qoyulması üçün pul tələb edilir..." - GİLEY16:31Əli Kərimli Müsavatı ələ keçirir? - TƏHLİL16:14Azərbaycanlı həkim Türkiyədə TUTULDU - Rüşvətə görə16:02"İindi də Vüsal "müəllim"in qoçuları..." - GİLEY15:37Binəqədidə uşaq bağçasının müdiri öz qanunlar ilə işləyir... - GİLEY15:21“Sipark İnşaat” ATV-yə 14 min atdı – Reklam qalmaqalı15:06Şimşək çaxacaq, yağış yağacaq14:51Ermənistanda həbsxana rəisi rüşvətə görə HƏBS OLUNUB14:36“Mən indi "Real"ı yox, yalnız “Qarabağ”ı düşünürəm" - "Sevilya"nın prezidenti14:24"Əvəzində mənə saxta mədaxil qəbzi verdilər..." - Bakda ESTETİK DƏLƏDUZLUQ...14:10Zaqatalada səhiyyə sistemi çöküb... - Səbəbi baş həkimdə axtarmaq lazımdır...12:37Təhsil nazirliyində “narahat oyunlar” - Ceyhun müəllim, bəlkə bir maraqlanasınız...11:43Kompensasiya ödənilən vətəndaşdan BANK YENƏ PUL İSTƏYİR - GİLEY11:16DİN-in BDYPİ-i niyə susur? -VİDEO10:53ATU-nun Tədris Terapevtik klinikasında nə baş verir? - İTTİHAM10:39Vidadi Zeynalovun obyekti nədən boş qalıb? - "Biləndə ki, filankəsin yeridir, qorxub gəlmirlər"10:28Neft bazarında təlatüm: "Büdcədə qırmızı xətt yoxdur" - TƏHLİL09:53İrəvana ismarış: bu, Bakının maksimalist mövqeyi deyil, müharibədən qaçmağın tək yoludur... - TƏHLİL18:00Kamil Musəvi əməliyyat olunacaq - Birinci vitse-prezident xərcləri üzərinə götürdü17:40Bu fars-molla HƏYASIZLIĞI ilə nə edək?.. - Adamlar rəsmən düşmən olduqların nümayiş etdirirlər...17:20Azərbaycann məhşur saytları Qazaxıstan tərəfindən alındı... - ADLAR17:00“Leş mafiyası”nın əlaqəli olduğu restoranların adı niyə açıqlanmır? - İLGİNC16:40Bakıda inanılmaz fırıldaq: - İpoteka kağızı ilə hər kəsi aldadırlar16:2032 yaşlı ata azyaşlı qızına təcavüz etdi - Bakıda İYRƏNCLİK16:00Bir vaxtlar burda qayda vardı, düzən vardı... - GİLEY15:38“Mütəşəkkil dəstəni 13 nəfər hakim müdafiə edir” - GİLEY15:03Nazir Elinanın məktəbinə ONU DİREKTOR TƏYİN ETDİ14:44“Nəyə görə pensiyaları ancaq “Kapital bank” verməlidir?" - deputat14:33Neft bahalaşır, xeyrimizədir, amma narahatıq - TƏHLİL14:18İsmayıl Hüseynov DGK sədri olacaq? - Bu qədər yeyinti edəsən, toxunulmaz qalasan...12:37"5 ilini başa vurdu, bəsidir..." - GİLEY12:23LDU-da nazirliyin qərarları keçərli deyil... - ETİRAZ12:10Ceyhun Bayramova qarşı CƏSARƏTli müqavimət... - İDDİA11:14Təmas xəttində növbəti monitorinq keçiriləcək10:58Azərbaycan nefti 7,4 dollar BAHALAŞDI10:41Deputatın Balakəndə bazarı var imiş... - O da natəmiz...10:11Cəlilabadda süqut edən təhsil sistemi... - İTTİHAM09:57Özbəkistanin tnews.uz portalı Qarabağ mətbəxi haqqında geniş məqalə hazırlayıb09:43Türkiyə Rusiyadan qırıcı təyyarə ala bilər09:27Elmar Məmmədyarov Müqəddəs Taxt-Tacın Dövlət Katibi ilə görüşüb17:58Erməni kilsəsi parçalanmaq təhlükəsi yaşayır - GƏLİŞMƏ17:382 təhsil naziri dəyişib, qanunun tələbi isə hələ yerinə yetirilmir: - Milyonlar beləcə ölkədən axır17:22Prorektor vəzifəsindən gedən sabiq deputatdan AÇIQLAMA - "Bu sahə mənə çox doğmadır"17:10İncəsənət Universitetində ŞOK – 30-dan çox müəllim qovuldu - ADLAR16:52Lənkəranda bacıoğlu qadınla əlbir olub dayısını qətlə yetirdi16:37Şabranda icra başçısı dəyişsə də... - GİLEY16:20Nazir Fəxri Aslanova vəzifə verdi15:59Azərbaycana ən çox bu ölkələrdən turist gəlib15:43Cəmil Quliyevə yeni vəzifə verilib? - "Məni təbrik etməyin…"14:59"Qarabağ" - "Sevilya": Hakim təyinatları açıqlandı14:34BANM, UNEC... özlərini tərifləyirlər eee... AMMA... - Adları dəftərdə yoxdur13:34"Xalq Bank" iş adamları ilə kəllə-kəlləyə... - İTTİHAM13:11Prezident İlham Əliyev Türkiyənin Vitse-prezidentinin başçılıq etdiyini nümayəndə heyətini qəbul edib12:39"Bəs Oqtay Şirəliyev hara baxır?.." - GİLEY12:14"Məhkəmələrin ədalətsiz qərarlarından cana doymuşam..." - GİLEY11:49Onun patronajlığı altında görün, nə işlər çevrilir... - Əhmədzadənin KORRUPSİYALAŞMIŞ CAHANI...11:10Neft erası bitəcək: Yerini nə tutacaq? - ekspert danışır10:49Qəzənfər Ağayev şikayətçi qəbul etmir, yalnız ona məktub yazmaq olar... - GİLEY10:37Neftin qiyməti kəskin bahalaşıb10:24Atəşkəs 22 dəfə pozulub18:52Bu terrorçular haqda informasiya verən 5 milyon mükafat alacaq18:49Sağlam olmağın 12 VACİB ŞƏRTİ18:47Rektora qarşı terror: bomba əlini qopardı - ANBAAN VİDEO18:46Sibir vesterni: 1943-cü ildə qızıl mədənlərini soyan evenk Pavlovun quldur dəstəsi18:42Müdafiə Nazirliyinin xüsusi təyinatlı təhsil müəssisələrində andiçmə mərasimləri keçirilib15:40Netanyahu əmr verdi - Müharibə başlayır15:27Oğurluq etdiyinə görə tutulmuş şəxslərin digər cinayətlərinin üstü açılıb15:08Türkiyənin Vitse-prezidenti Azərbaycana gəlir14:54Əfqanıstanda 2 polis 11 həmkarını öldürdü14:36Xırdalandakı 1 saylı məktəbin direktoru ondan şikayət edən valideyni təhqir etdi: “Qələt edir…”14:32Bakının qurtuluşunun 101-ci ili12:35İcra başçısı bir ailənin dağılmasına bais olub - İTTİHAM12:18Gədəbəydə niyə səfərbər ola bilmirik... - İTTİHAM12:02Əhmədzadənin adamına qarşı ittihamlar... - İDDİA11:39KTMT ilə bağlı yeni söhbətlər nə məsələdir? - TƏHLİL
BÜTÜN XƏBƏRLƏR

Süni dollar ajiotajı: Kimlər yaradır? - GƏLİŞMƏ

30 Ağu 2019, 10:48   
Süni dollar ajiotajı: Kimlər yaradır? - GƏLİŞMƏ

Son günlər dolların bahalaşacağı ilə bağlı cəmiyyətdə süni ajiotaj yaranıb

Maraqlıdır ki, hazırda ölkədə manatın yenidən ucuzlaşmasını şərtləndirən heç bir amil yoxdur. İstər rəsmi şəxslərin, istərsə də müstəqil ekspertlərin dollar-manat münasibətləri ilə açıqlamalarına nəzər yetirsək, hələlik məzənnə dəyişikliyinin baş verməsi ehtimalı istisna edilir. Hazırkı mənzərə istinad etsək, dollar, nəinki bahalaşmalı, əksinə, manat qarşısında dəyər itirməli idi. Amma manat ötən ilin may ayından etibarən heç bir prosesə reaksiya vermir və 1.70 dəyərində, sabit olaraq qalıb.

Məlumdur ki, manatın məzənnəsi inzibati qaydada tənzimlənir. Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) manatın üzən məzənnə rejimində olduğunu deməsinə baxmayaraq, milli valyutamız dünya birjalarında baş verən heç dəyişikliyə reaksiya vermir. Bununla yanaşı, manatın neft qiymətlərindən asılı olduğunu istisna etmək doğru hesab olunmur. Çünki ölkədə qeyri-neft sektoru inkişaf etmədiyindən, ölkə iqtisadiyyatı neftdən asılıdır və bununla da manatın arxalandığı yeganə güc neftdir. Dünya bazarında isə neft qiymətləri 60 dollar civarındadır. Neftin kəskin ucuzlaşması isə gözlənilmir. Belə olan halda isə, manat üçün mənfi təsir olmayacaq.

Dolların cüzi olaraq, daha dəqiq desək, 100 dollarda 0.20 manat bahalaşmasını isə bir sıra bankların valyuta mübadiləsi tablosunda görmək mümkündür. Bir sıra banklar dolların alış-satış qiymətlərində cüzi artıma gedib. Bunun səbəbi isə mövsümlə əlaqələndirilir və ölkədən turist səfərləri edənlərin artması ilə izah olunur. Dollar-manat münasibətlərində beynəlxalq reytinq şirkətlərinin də mövqeyi birmənalı deyil. Məsələn, Dünyanın nəhəng investisiya fondu "PIMCO da mərkəzi bankların, o cümlədən Federal Ehtiyatlar Sisteminin bilərəkdən milli valyutaları zəiflətdiyini bəyan edib.

Lakin qeyd edək ki, bir çox analitik milli valyutaların zəiflədilməsinin doğru qərar olmadığını düşünür. Məsələn "Bank of America" ekspertlərinin fikrincə, Trampın zəif dollar siyasəti iqtisadi artımı sarsıda bilər, belə ki, bu strategiya uzunmüddətli perspektivdə ölkə borclarının dəyərini artıracaq. Dolların ucuzlaşacağı proqnozu isə dünya üzrə ticarətin zəifləməsi və yavaşlaması fonunda qlobal valyuta müharibəsinin başlaması ilə izah olunur. Dolların manatla münasibətlərinə gəlincə isə beynəlxalq reytinq agentlikləri fərqli fikirdədir. Belə ki, “Standard&Poor’s” beynəlxalq reytinq agentliyinin Azərbaycanın suveren kredit reytinqi ilə bağlı yaydığı məlumatda qeyd edir ki, Azərbaycanda USD/AZN məzənnəsinin 1,97 səviyyəsinə qədər artacaq. Reytinq agentliyi növbəti illərdə də dolların 1,70 manatdan aşağı düşməyəcəyi, əksinə, 2021-ci ilə qədər bahalaşacağı qənaətindədir. Belə ki, “S&P” bildirir ki, cari il ərzində dollar/manat cütlüyünün 1,70-də sabit qalacağı, sonrakı 3 il ərzində tədricən bahalaşaraq 1,97 səviyyəsində qərarlaşacaq. Agentliyin analitikləri onu da qeyd edir ki, Azərbaycan Mərkəzi Bankının ölkədə iqtisadi inkişafa təsir etmək qabiliyyəti olduqca məhduddur. Hesabatda həmçinin qeyd olnub ki, ölkədə depozitlərin dollarlaşma səviyyəsi 60 faizdən yüksəkdir, bu isə Mərkəzi Bankın daxili monetar şəraitə təsir etmək cəhdlərini kəskin şəkildə məhdudlaşdırır. Bundan başqa, ölkənin yerli valyutada borc kapital bazarı kiçikdir və inkişaf etməyib.

Mərkəzi Bankın əməliyyat müstəqilliyi də məhdud olaraq qalır.

Maraqlıdır, cəmiyyətdə dollar bahalaşacaq ajiotajı nədən yaranıb? Bunun səbəbi iqtisadi, yoxsa psixolojidir?

İqtisadçı-alim Fuad İbrahimov “Cümhuriyət” qəzetinə açıqlamasında dolların bahalaşması ilə bağlı yaranan ajiotajın səbəbinin psixoloji olduğunu deyib: “Hazırda manatın məzənnəsinin dəyişməsi ilə bağlı heç bir təhlükə yoxdur. Ancaq bir məsələni nəzərə almaq lazımdır ki, bankların valyuta mübadilə məntəqələrində Mərkəzi Bank tərəfindən verilən ümumi məzənnədən sonra “sprint”də (alış və satış arasındakı fərq-müəl) bankların ixtiyarında olan müəyyən bir dəhliz var. Həmin dəhlizin imkan verdiyi çərçivədə banklar istədikləri qiymət siyasətini apara bilərlər.

Banklar həmin dəhliz çərçivəsində öz xeyirlərini 1 qəpik səviyyəsində məhdudlaşdıra, eyni zamanda maksimum artıra bilərlər ki, mənfəətləri çox olsun. Hazırkı vəziyyətdə bəzi banklar müasir dövrün tələblərinə uyğun olaraq sifarişlə də valyuta satışı həyata keçirir. Məsələn, müştəri sifariş verə bilər ki, 30-40 min dollar lazımdır. Belə olduğu halda, sadə alətlə-qiyməti 1 qəpik qaldırmaqla bazarda cazibədarlıq yaradılır. Bunun da məqsədi ətrafda valyuta dəyişmək istəyən vətəndaşlar məhz həmin banka müraciət etsin. İndiki dövrdə isə məlumat həm elektron daşıyıcılar, həm də sosial şəbəkələr vasitəsilə tez yayılır. Yəni bu, bir mexanizmdir”.
OXŞAR MÖVZULAR