Impera
XƏBƏR LENTİ
16:00Hacıbala Abutalıbovun inanılmaz sərvəti ortaya çıxdı (SİYAHI/FOTOLAR)15:15Azərbaycanın ən fərqli modelindən seksual FOTO,VİDEO15:13Vergi cinayətləri törədən vəzifəlilər – İqbal Məmmədov tək deyil…15:12Vilayət Eyvazovdan yeni təyinatlar13:00Validə Abbasovadan gənc qızlara meydan oxuyan — FOTOLAR12:46Məmurlara ÇAĞIRIŞ - "Hamınz oğurladıqlarnız qusacaqsınız..."12:23“Bu, biznesmen məmurlar üçün başağrısıdır” - Oliqarxların gücü12:00Zakir Zeynalovdan etiraf: "Oğlum günahkardır"11:30Arif Əsgərov və oğlu borca görə 3 il həbs edilə bilər11:00Prezidentə ŞOK MÜRACİƏT - Baş redaktor İlham Əliyevə nələri yazdı...18:00Netanyahu və Putin arasında telefon danışığı baş tutub17:40Bakının mərkəzində YANĞIN17:23Din xadimləri də sosial şəbəkələrdən aktiv istifadə etməlidirlər - Komitə sədrinin müavini17:12Qəbələdə meşə yanır, əraziyə FHN-in helikopteri və təyyarəsi cəlb edilib17:02Milli Telekommunikasiya Şurası yaradılacaqmı? – RƏY16:52Ürəyi zəif olanlar baxmasın: uşaq hamının gözləri qarşısında... - ANBAAN VİDEO - FOTO16:30Yeni Ramanada quru ot sahəsi yanır16:17Yunanlar narahatdır: Türkiyə hər şeyi məhv edəcək!15:48Tələbələr Bakıda kirayə ev tapmırlar - Qiymətlər də "günahkar" deyil15:45İşğal olunmuş əzəli Azərbaycan torpaqlarında dini abidələr vandal münasibətlə üzləşib - Bəyanat15:43Cəbrayıl rayonundan olan bir qrup həkim məcburi köçkün qəsəbəsində humanitar aksiya keçirib15:41Bəşəriyyəti Dünya müharibəsi ilə üzbəüz qoyan müqavilədən 80 il ötür - TARİX15:40Bakıda süpürgəçilər ölümdən döndü — VİDEO14:59Sabaha olan hava proqnozu AÇIQLANDI14:56Azərbaycanın nə qədər borcu var? - RƏQƏM RƏSMƏN AÇIQLANDI14:45BƏƏ qoşunları Yəmənin iri şəhərini tutmaq istədi14:41Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti 26 yaşını qeyd edir14:39Aqrar sektora “ikinci nəfəs”?13:23Göyçayda evdən 14500 manat oğurlandı13:14“Un kralı”, “Otellər zəncirinin sahibi”, “tikinti oliqarxı” - Qanunun yanından keçən biznesmen deputatlar12:45Sumqayıt məhkəməsinin hakimi biznesmenə qarşı silah davasına çıxmağa hazırdır? –VİDEO12:28Ermənistanla Azərbaycan arasında hansı rabitə işləyir…12:07Bakıda dəhşətli faciə: Pişik balası uşağın ölümünə səbəb oldu11:20Baş nazirdən tikinti ilə bağlı vacib qərar10:38Elektrik qatarlarından istifadə edənlərin nəzərinə10:28Əgər pullar Cargill şirkətinə gedibsə Beynəlxalq Bank niyə bu şirkətə borclu qalmalıdır?10:09"Taxta bazarı"ndakı yanğınla bağlı xəstəxanaya yerləşdirilən şəxslər evə buraxılıb09:42Füzuli və Cəbrayıl rayonlarının işğalından 26 il ötür17:29Anasının zəncirləndiyi azyaşlı uşaq evinə yerləşdirildi17:25"Bəs niyə həkimlər xəstədən rüşvət alır..." - İTTİHAM17:20İdlib: Yeni lokal gərginliyin qlobal səbəbləri - TƏHLİL17:12Mingəçevirdə şəhid adına hörmətsizlik: “Heç kim maraqlanmır” - VİDEO17:10Dənizdə batanlar bu il niyə çox oldu? - İlginc səbəbi açıqlandı12:14Metropoliten tikintisi `Sovetski` sakinlərini narahat edir - GİLEY11:05FHN və Dövlət Komitəsi "ev"lənməyə qarşı? - Fərmanın icrası yubanır10:49“Şirkət sıradan çıxarılarsa, Lerik bundan nə qazanacaq?!” - İş adamından “Relax”a dəstək10:34KTN-nin 4 milyonluq tenderi ilə bağlı yeni faktlar - MÜƏMMA10:20ABŞ Qafqaza girir: Kremlin cavabı... - TƏHLİL10:06Oqtay Şirəliyevin işçisi ittiham olunur... - "3600 manat pulumu alıb, dələduzluq edib..."09:51“İşsizin DOSTu” proqramı necə icra olunur - faktlar və rəylər09:45Paşinyan narahatdır: Bakının sərhəddə qəfil manevri - GƏLİŞMƏ09:22Violonçel ifaçısı Camal Əliyev Böyük Britaniyada konsert proqramı ilə çıxış edəcək21:22Peşə təhsili müəssisələrinə sənəd qəbulunun nəticələri açıqlanıb21:16Abxaziyada silahlı insident - Prezidentliyə namizədin seçki qərargahı gülləbaran edildi21:11Boris Consonun sevgilisi ABŞ-a buraxılmadı21:00Ata, həqiqətən, burada yaşamısan? — Ronaldo oğlunun qarşısında aciz qaldı20:50Prezident İlham Əliyev bu şəxsləri təltif etdi - SİYAHI17:37Azərbaycanda qızılın ucuzlaşacağı gözlənilir - PROQNOZ17:24Həmsədr ölkələrin etinasızlığının növbəti sübutu - TƏHLİL17:10Bakı Nəqliyyat Agentliyi nə iş görür? - Benzini qurtaran, sərnişinləri yolda düşürən marşrutlar...16:54MiQ-29 döyüş təyyarəsinə hücum olunub? - EKSPERT RƏYİ16:37Rusiyada keçirilən turnirdə Azərbaycanı erməni idmançı təmsil edib? - AÇIQLAMA16:25"Rayonun o kəndi olmasın ki, Tofiq İbrahimov torpaq sahələrinə əl qoymasın..." - GİLEY16:11Azərbaycanda məmurların biznesinə böyük təhlükə - Qanun işə düşür15:58Erməni tərəfi Azərbaycan sərhədçilərinin Babakər dağında möhkəmləndiyini təsdiqləyir - GENERAL İBRAHİM SÜLEYMANOV İSƏ ERMƏNİLƏRƏ DƏSTƏK VERİR...15:32Pirverdiyev işçilərin pulunu vermir - GİLEY14:59"Qarabağ" "Linfild"lə oyun ərəfəsində ciddi problemlərlə üzləşib14:43Fövqəladə Hallar Nazirliyinin araşdırmasına 1 ay bəs etmir? - İLGİNC14:25İcra başçısı İlham Əliyevin saldırdığı parkı məhv edib – Bina tikdirir14:05Azərbaycanda sabaha gözlənilən - hava proqnozu açıqlanıb13:22Tovuzun icra başçısı bu işi gizlincə edir... - Daha bir məmur ÖZBAŞINALIĞI12:49Hacı Qalib indi də belə problem yaradır... - dövlət qurumları məhkəməyə verildi12:21Gömrük rəqəmləri və “növbətçi” məlumatlar - İTTİHAM12:09Tikinti materiallarının istehsalında 7,8 faiz artım olub11:12Bakı Nəqliyyat Agentliyindən növbəti pul tələsi - Dərəbəylik...10:55"Relaks"ın 30 minlik işıq pulu borcu üzə çıxdı - Belə deyirlər...10:28Bizi ərəblərə möhtac qoyan AZAL - Dünya bazarından 4 dəfə bahalı biletlər09:58Futzal üzrə Azərbaycan çempionatlarının başlayacağı tarixlər açıqlanıb09:49CƏBHƏDƏN XƏBƏR VAR - Müdafiə Nazirliyi18:00Vilayət Eyvazov yeni polis rəisi təyin etdi17:45Azərbaycan Ermənistana gedən qaz kəmərini nəzarətdə saxlayır - Savaş başladığı an mütləq vurulacaq17:30Dövlət komitəsi Məhərrəmlik ayı ilə bağlı müraciət etdi17:15“VERGİ MÜFƏTTİŞLƏRİ HOLDİNQLƏRİN HEÇ HƏNDƏVƏRİNƏ DOLANA BİLMƏZLƏR…” – “Büdcəyə hətta qəpiklər ödəyən şirkətlərin sayı minlərlədir”16:45Süni qiymət artımının arxasında kimlər dayanır? - GƏLİŞMƏ16:31"ŞƏRURLU İSFƏNDİYAR"IN "CƏNNƏT MƏKANI"NIN KÜLLİ MİQDARDA DÖVRİYYƏSİ OLSA DA... - Vergidən yayınan daha bir iş adamı16:18Şirkət rəhbərlərinin 5 milyon dollarlıq dələduzluğu: - daha bir mənzil fırıldağı16:06Sosial ədalətdən UZAQ SAHİLlər... - GİLEY15:51"Panorama Park” yaşayış kompleksində BİABIRÇI MƏNZƏRƏ - FOTOLAR15:37İradənin qardaşı Abbas Bağırova pul "atıb" - MƏHKƏMƏ İŞİ15:11200 manat pensiya alan əlil-sahibkar ayda 20100 manat vergi ödəyir, - 2000 dollar əməkhaqqı alan deputat- sahibkar ayda 81 manat14:52“Azərsun Arena” təmirə bağlanır - “Qarabağ” harada oynayacaq?14:38Cəlilabad müəllimləri nədən narazıdır? - İTTİHAM14:13Deputatın “Porsche"si ilə qəza törədən şəxsdən XƏBƏR VAR14:00"Qarabağ"ın istədiyi qapıçı icarəyə göndərildi13:21“Silva” operettası nümayiş olunacaq13:10"Miq-29" təyyarəsinin pilotunun nəşi tapıldı - Pilotumuz harada dəfn ediləcək?13:01Əbülfəs Qarayev nazir kürsüsünü niyə məşğul edir? - Tarixi abidələrimiz göz-görəsi məhv edilir...11:43Rusiyalılar Türkiyədə 2 milyon dollar dəyərində yaxtanı qaçırıblar11:27Sabiq deputatın oğlu rəsmən qoçuluq edir... - Vətəndaş polis idarəsinin darvazasının yanında vuraraq qaçıb11:08İndi də Hadı Rəcəblinin istirahət mərkəzi gündəmə gəldi - VİDEO
BÜTÜN XƏBƏRLƏR

Rüstəmovun narahatlığının arxasında nə dayanır? – Kredit böhranının anonsu

08 Ağu 2019, 16:33   
Rüstəmovun narahatlığının arxasında nə dayanır? – Kredit böhranının anonsu

Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin sədri Elman Rüstəmov maliyyə-bank sektorunda təhlükəli meyil barədə xəbərdarlıq səsləndirib.
Nazirlər Kabinetinin 2019-cu ilin birinci yarısının sosial-iqtisadi yekunlarına həsr olunmuş iclasında çıxış edən baş bankir real sektora verilən kreditlərin azaldığı bir şəraitdə istehlak kreditlərinin (əhaliyə verilən kreditlərin) sürətlə artmasının təhlükəli nəticələri ola biləcəyinə işarə edib:

“2019-cu ilin 6 ayı ərzində cəmi kreditlər 1.6 faiz artıb. Bu artım istehlak kreditlərinin 9 faizdən çox artmasından qaynaqlanıb. Amma biznes kreditləri 0,3 faiz azalıb”.

Elman Rüstəmov əhaliyə verilən cəmi kreditlərin bankların kredit portfelinin yarısına yaxınlaşmasının problemlər yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib:

“Mərkəzi Bank hesab edir ki, biz diqqətli olmalıyıq. İstehlak kreditlərinin artması diqqətlə izlənilməlidir. Əhalinin borc yükünün artması, həm də istehlak kreditlərinin cəmi bank sektorunun portfelində 50 faizə yaxınlaşması izlənilməlidir ki, hansı problemlər yarada bilər”.

Mərkəzi Bankın sədri əlavə edib ki, bank sektorunda əhəmiyyətli likvidlik var:

“Yüksək likvidliyə baxmayaraq, biznes kreditləri artmır. Görünür, kompleks requlyativ, stimullaşdırıcı tədbirlər görmək lazım gələcək ki, bu kreditlər bütövlükdə real sektora getsin və bütövlükdə ölkədə daxili investisiya prosesini dəstəkləsin”.

Baş bankirin də dediyi kimi, əhali yeni kreditlə yüklənir. Dövlət üçün də növbəti problemli kredit həcminin yaranma ehtimalı var. Ekspertlər də istehlak kreditlərinin artmasını təhlükəli meyil hesab edir.

İqtisadçı-ekspert Əli Əhmədov “Cümhuriyət” qəzetinə bildirib ki, ötən ilin yekunu ilə müqayisədə bu ilin birinci yarısında Azərbaycanda kredit portfeli artıb:

“Azərbaycanda kredit qoyuluşu 3.55 faiz və ya 462,3 milyon artaraq 13 482 milyon manat olub. Bu ilin birinci yarısına olan hesabata görə, ümumi kreditlərin 482.2 milyon manatını istehlak kreditləri təşkil edib. Ötən ilin yekunu ilə müqayisədə bu ilin birinci yarısında kredit qoyuluşunda azalma ticarət və xidmət , inşaat və əmlak, nəqliyyat və rabitə və ictimai təşkilatlara verilən sahələrdə olub.

Problem ondadır ki, bu artımın böyük hissəsi istehlak kreditlərinin hesabına baş verib. Digər kredit qoyuluşları üzrə kiçik də olsa, azalma var. Bu, indiki vəziyyətdə ciddi problem kimi görünmür, amma ciddi problemə meyil kimi görünə bilər. Ölkədə bir neçə sahədə islahatlar gedir. Belə ki, əməkhaqqı və pensiyaların artırılması ilə sosial sahədə islahatlar aparılır. Digər tərəfdən, biznes üçün şərait yaradılır.

Həmçinin dövlət qurumlarının fəaliyyətində dəyişiklik oldu, problemli məsələlər həllini tapır. Bütün bunların hamısı kreditlərin artmasına təkandır. Maaş və pensiyaların artması istehlak kreditlərinin artması üçün bir siqnal idi. Yəni əhali görəndə ki, maaşı artır istehlak kreditini daha arxayın götürməyə başlayır. Biznes də görəndə ki, problemləri azalır və o daha rahat işləyəcək, bu zaman sahibkar da biznes kreditlərinin daha rahat götürməyə başlayacaq.

Aparılan islahatlar istehlak kreditlərini artırdı, amma biznes kreditlərində artım baş vermədi. İstehlak kreditləri bir problemi həll edir və bir nəfərə fayda gətirir, o da malı və ya məhsulu satana. Tutaq ki, vətəndaş hansısa bir məişət texnikası alır, bundan malı satan xeyir götürür.

Amma biznes kreditləri hissə-hissə iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinə yayılır. Tutaq ki, biznesmen fabrik tikmək üçün kredit götürürsə, bundan maaş verir, avadanlıqlar və digər xidmətləri alır. Bunun da iqtisadiyyata ümumi faydası olur.

Kredit götürmək narahatçılığı biznesdə hələ tam bitməyib. Ola bilər ki, onlar artıq yüklənməmək üçün əllərindəki investisiyaları yatırırlar, bəlkə indiyə qədər girov qoya bildikləri hər şeyi girov qoyublar deyə, kredit götürə bilmirlər və.s. Bunun fərqli səbəbləri var. Amma təhlükəli meyil ondan ibarətdir ki, biznes aktivliyi gözlənildiyi kimi tam deyil. Çünki biznesin aktivliyinin bir göstəricisi də kreditlərdir.

Əgər kreditlər az götürülübsə, hətta azalıbsa, deməli, biznesin aktivliyi gözlənilən həddə deyil”.

“Biznesə əlavə mesajlar verilməlidir...”
Analitik hesab edir ki, hökumət iqtisadi şəraitin yaxşılaşması üçün yaxşı addımlar atıb:

“Biznesə zəmanət verilən güzəştli kreditlər verilir, ixrac təşviqi edilir, bundan əlavə, kənd təsərrüfatı texnikasının güzəştli alınması üçün mexanizm tətbiq edilib. Bu da bazarı liberallaşdırıb, nəticədə qiymətlər düşüb. Yəni hökumət biznesin inkişafı üçün iqtisadi şərtlərin hamısını edib. Əgər biznes bundan sonra da hələ də ehtiyat edirsə, onlara əlavə mesajlar verilməlidir.

Nədir əlavə mesaj? Buraya aiddir - tikinti icazələrinin sadələşdirilməsi. Doğrudur, hökumət burada islahat aparıb, amma ola bilsin ki, bu mesaj biznesə axıra kimi çatmayıb. İkinci, məhkəmələrdə biznes mübahisələrinin həlli ilə bağlı mesaj verilməlidir. Burada da müəyyən işlər görülüb, amma mesajın ünvanına çatması üçün vaxt tələb olunur. Yəni biznes bir neçə dəfə məhkəməyə girib çıxmalıdır və əmin olmalıdır ki, məhkəmədə işə ədalətli və tez baxılır. Bundan sonra o, belə mübahisələrdən qorxmayaraq aktivləşməlidir. Çünki biləcək ki, artıq məhkəmə onu qoruyacaq.

Biznes mübahisələrində olduqca böyük problemlər var. Bəzən məsələlər məhkəməlik olmur, amma qarşı tərəflər bir-birini incitməkdən sanki zövq alırlar, acıq çıxırlar. Məhkəmə qərarlarının icrası da böyük problemdir. Eko sistemin inkişafı üçün təkcə iqtisadi amillər şərt deyil, biznes yaradılan şəraitin mesajını almalıdır. Biznes kreditlərinin azalması indiki halda böyük məbləğ deyil. Amma qarşıdakı aylarda bu tendensiya davam etsə, problem yaranacaq. Çünki istehlak kreditlərinin artması, həm də qiymətlərin artmasına səbəb olur”.

“Biznesmenin 1000 manatı əhalinin 1000 manatından qiymətlidir”
Əli Əhmədov bu il fevral ayında ölkə başçısının fiziki şəxslərin xarici valyutada olan problemli kreditlərinin həllilə bağlı fərmanına da toxunub. O, hökumətin bu addımını sosial addım kimi qiymətləndirib:

“Biznes kreditlərinə görə kompensasiyaların olması hökmən vacibdir. Biznesmenin 1000 manatı əhalinin 1000 manatından daha qiymətlidir. Bu həm hökumətə, həm iqtisadiyyata, həm də əhalinin özünə görə faydalıdır. Çünki əhali əlindəki 1000 manatı aparıb telefon alır, biznesmen isə həmin vəsaitlə iş qurur və onu generasiya edir. Sahibkar o məbləği 5 minə çatdırır və oradan əhali də qidalanır.

Hüquqi şəxslərin problemli kreditlərinə güzəşt olunması ilə bağlı hansısa bir mexanizm olmalıdır. İqtisadiyyatımız üçün ciddi problemlərdən biri də ondan ibarətdir ki, ətrafımızda investisiya qoymaq üçün çoxlu yeni variantlar ortaya çıxıb. Belə ki, iş adamları iş qurmaq üçün təkcə Azərbaycanla məhdudlaşmırlar. Onlar Gürcüstan, Türkiyə, Ukrayna, Qazaxıstan, Rusiya kimi yaxın və proqnozlaşdırıla bilən bazarlara da üz tuturlar.

Yerli iş adamlarının bir hissəsi artıq fərqli ölkələrdə bizneslərini qurublar. Bunlar İT, tikinti, mebel və digər bu kimi istehsal şirkətləridir ki, öz fəaliyyətlərini xaricdə davam etdirirlər. Tutaq ki, sahibkarın 20 milyon aktivi var və istəyir ki, onu işə sərf etsin. O, məcbur deyil ki, həmin vəsaitin hamısını Azərbaycanda qoysun. Bunun üçün o, ən yaxşı variantı axtarır - vəsaitini qoymaq üçün ən etibarlı, ən güvənli və ən çox gəlir gətirən bir yer axtarır. Ehtimal ki, yerli sahibkarlar Azərbaycanda qurduqları biznesin həcmini kifayət qədər böyük olduğunu hesab edirlər və vəsaitlərini başqa ölkələrə yönəltməyə qərar verirlər.

Variantlardan biri də sahibkarların gözləmə mövqeyini tutmasıdır. Onlar ölkədə biznesin şəraitinin yaxşılaşdırılması üçün görülən işlərin necə başa çatdığını gözləyir. Sonda sahibkar hazır layihəsini hansı ölkələrdə həyata keçirərsə, daha faydalı olacağı barədə müqayisə aparıb qərar verir”.
OXŞAR MÖVZULAR