Impera
XƏBƏR LENTİ
15:53Azərbaycanda bu şəxslər övladlığa uşaq götürə bilməyəcək15:38Prezident Rövşən Rzayevi qəbul edib15:20“Araz-Alko” MMC-də müəmmalı olaylar... - Müraciət...15:01Türkiyədə dollar ucuzlaşdı14:45Taleh Qaraşovla bağlı iddia... - VİDEO14:26Ağsuda nə baş verir? - İTTİHAM14:13İlham Əliyev hansı nazirlərlə vidalaşır? – arxaik idarəçiliyə son!12:50Oqtay Şirəliyev yola salınır - SƏHİYYƏ NAZİRİ İŞ OTAĞINI BOŞALTDI12:31Ceyhun Bayramov buralara bir göz atsa... - İTTİHAM12:12Suriya hökuməti Türkiyə-ABŞ sazişinə münasibət bildirdi11:48UEFA "Qarabağ"ın oyunlarında baş verənlərlə bağlı qərarları təxirə salıb11:21“Tək qadınam, dərs saatım yoxdur” - Deputatdan ŞİKAYƏT11:08Samir Şərifovun adamı "casus" peşində... - İDDİA10:46Bir qrup məmurun korrupsiya əməlləri ifşa oldu - Video10:25"Prezident gözəl bilir ki, kimlər qudurub" - Siyasi elmlər doktoru10:12Stokholmda “İsveç və Azərbaycan arasındakı dostluq münasibətlərinin təşviqi” adlı tədbir keçirilib09:50Bu gün Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Günüdür - Bayrammz mübarək!!!18:28Erməni alayı Qarabağ üçün hazırlaşır - Ölmək üçün səfərbər olurlar...18:1018 oktyabr - Müstəqillik haqqında Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Aktının qəbuluna dair 5 tezis - Əli Həsənov17:56Taleh Qaraşov həm qazanır, həm də qazandırır... - İDDİA17:33Əli Əsədova “yaşıl işıq” – Baş nazir kadr dəyişikliklərinə başlayır15:30İki ay icra başçısında "haqq" çatdıra bilmədi işini itirdi - Alı Alıyev yerli məmurları necə şantaj edir?15:10Yaşlı nəslin yaxşı xatırladığı o Azərbaycan... – Əhmədov14:58Azərbaycanın Avropa İttifaqı ölkələri ilə ticarət dövriyyəsi 3%-dən çox artıb14:47Mayk Pens ANKARADA14:28Hava buludlu olacaq14:11Təhsil naziri: Ali məktəblər tələbələrin ödədiyi təhsil haqqından asılı vəziyyətdədir13:59XƏZƏR RAYONUNUN İNDİKİ BAŞÇISI SƏLƏFİNƏ QARŞI SAYMAMAZLIQ EDİB?13:14İlk "El Klassiko"nun vaxtı dəyişdirilir12:53Şişirdilən rəqəmlər, saxta tenderlər... - Və müəmmalı susqunluq...12:37“Ciddi kadr islahatlarının şahidi olacağıq” - Deputat məmurların düşmənçiliyindən DANIŞDI12:22Arzu Rəhimovun kadrı əsl oliqarxdır... - İDDİA12:0813 saylı Cəzaçəkmə müəssisəsində NƏHS GÜNLƏR... - İTTİHAM11:18"Bütün bunlar Sizin işlədiyiniz dövrdə olub" - Əbülfəs Qarayevə müraciət10:52Delfi yarışları yeni formatda keçiriləcək10:34Prezidentin iqtisadi müşavirədə misal gətirdiyi hesabatlar - Onlarda nələr əks olunub?10:14Dünya birjalarında neftin SON QİYMƏTİ09:58ABŞ səsdən iti raketlər istehsal edəcək18:04Prezident Mayıl Əhmədovu təltif etdi17:38“Qiymət artımını ciddi şəkildə hiss edəcəyik” - İlk zərbə hansı məhsullardan gələcək?17:23Rafael Cəbrayılov villasını satışa çıxartdı – Qardaşı ilə böyük qalmaqal17:06İlham Əliyevdən 7 milyonluq SƏRƏNCAM16:52DSMF-in direktor müavininin məhkəmə özbaşınalığı - Müraciət...16:27Dövlət Komitəsindən ƏCAİB ÇAĞIRIŞ... - Güləkmi, ağlayaqmı?16:10Azərbaycanda vəzifəli şəxsə cinayət işi açıldı – BU MADDƏ İLƏ15:48"5 min dollar verirəm, o xanım gəlib bizim stolda otursun"15:30Zakir Həsənov idarə rəisini işdən çıxardı - TƏYİNAT15:16Nazirə müraciət: “5-ci polis bölməsi şikayətimə baxmır” – Foto15:01"Qarabağ"dan 3 futbolçu – UEFA açıqladı14:43Müstəqillik Günü münasibətilə Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında konsert olacaq14:27"Şəmsəddin Xanbabayev istəsə..." - GİLEY13:53Özü iki müharibənin veteranı, oğlu da 2 Aprel Savaşı döyüşçüsü... - Sosial durumu ağırdır...13:35Azərbaycanda yeni sığorta fırıldağı – ÖLƏN ADAMLARLA BİZNES12:55Erməni səfir Paşinyanı necə ifşa etdi? - “Əvvəl Serj, sonra Kim Kardaşyan...”12:46Bakıda saatlar tutuşduruldu - Ermənistan üçün Suriya “tələsi”12:13Gəncədə naqolay kadr islahatları... - İDDİA11:48İmişlidə maliyyə maxinasiyaları... - İTTİHAM11:25“Tac Mahal MTK” yenə də narazılıq yaradır... - GİLEY11:10Cəlilabadda süqut edən təhsil sistemi - İTTİHAM10:51Günün məzənnəsi açıqlandı - Mərkəzi Bank10:31Azərbaycana Qarabağda antiterror əməliyyatı aparmağa nə MANE OLUR… - TƏHLİL21:46BNA-nın şok planı - İDDİA21:30Türkiyəni təkləmək cəhdi: Vaşinqton təzyiqləri, Ankara israrını artırır - TƏHLİL21:18Sığorta şirkətlərinin fəaliyyətində MÜƏMMA - İLGİNC21:06Gədəbəy təhsilində biabırçı mənzərə... - İTTİHAM20:55Yeni baş nazir onunla işləmək istəmədi... - İDDİA16:02Hicran Hüseynova qadın zorakılığına susur: 3 milyonluq fiasko15:51"Camaat aylarla sürünür növbədə..." - GİLEY15:38Cahangir Hacıyevin bacanağı azadlığa buraxıldı15:11GƏNCƏDƏ ŞOK HƏBSLƏR: SAXTA DİPLOM SATANLAR YAXALANDI - Onlar arasında Gəncə Dövlət Universitetinin kafedra müdiri də var14:59“İstedArt” layihəsinin yeni mövsümünə start veriləcək14:44Ramil, Riçard, Bəhlul - Millinin ən yaxşıları14:27Lənkəranda 42 yaşlı qadını DÖYDÜLƏR14:07Göygöl DYP-yə yeni rəis təyin olunub13:52“Evrascon” ASC 5 aydır işçilərin maaşını vermir... - GİLEY12:40Masallıda işlər niyə əyri gedir? - ARAŞDIRMA12:09“İnşaat konstruksiyaları” MMC narazılıq yaradır - hər sakindən min manat rüşvət11:55Rafael Cəbrayılovun şok səs yazısı yayıldı: “Türməyə gedirəm...” - AUDİO11:26Erməni batalyonu Türkiyə Ordusu ilə döyüşə yollandı10:50Bakıda Türk Şurasının VII Zirvə Görüşü keçirilir10:31Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ19:27Ərdoğan Azərbaycana təşəkkür etdi19:17Tənqid olunan şeir dərsliyə salınıb? - Nazirlik19:04Hansı oyun, hansı kanalda? - Avro-202018:48Ərdoğan Aİ və Ərəb Dövlətləri Liqasını tənqid edib: - “Atdığımız addımdan vaz keçməyəcəyik”18:37Macarıstanın Baş naziri Azərbaycana gəldi18:23İlham Əliyev Ərdoğanla görüşdü - FOTO18:08Prezidentdən vacib - FƏRMAN17:56Kiyevdə qətlə yetirilən azərbaycanlı tələbənin anası danışdı: - “Cavidi öz dostu öldürüb”17:42Göygölün icra başçısı haqda ilginc iddia... - Belə deyirlər...17:28Nazir Sahil Babayevin dediyi ilə Statistika Komitəsinin dediyi üst-üstə düşmür - İnanılmaz FƏRQ16:12Akademik Vasim Məmmədəliyevlə vida mərasimi keçirilib15:57Türkiyə Prezidenti Azərbaycana gəlib15:44Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasında süründürməçilik... - İTTİHAM14:28Hadi Rəcəblinin təklifi dəstəklənmədi - AÇIQLAMA14:02İcra başçısının qəbulunda ŞOK OLAY... - Şikayətçiyə cavab verə bilməyən müavin İSTEFA VERDİ13:30Vasim Məmmədəliyevlə vida mərasimi keçirilir13:17Azərbaycan birinci Dünya Çimərlik Oyunlarının medal sıralamsında altıncı yerdə qərarlaşıb13:00Ərdoğan Bakıya yola düşüb12:46Deputatdan UN MÖHTƏKİRLİYİ... - Qiymətləri qaldırdı...
BÜTÜN XƏBƏRLƏR

Banklar sahibkara “sahib çıxmır”: - Nəticə göz qabağında…

14 Mrt 2019, 14:23   
Banklar sahibkara “sahib çıxmır”: - Nəticə göz qabağında…

Azərbaycanın bank sektorunda rəqabətin kifayət qədər zəif olması kiçik və orta sahibkarların (KOS) maliyyəyə çıxışını məhdudlaşdırır.

Bu barədə Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) regionda kiçik və orta sahibkarların maliyyə inteqrasiyasına dair hesabatında deyilir. Hesabatda bildirilir ki, banklar arasında rəqabətin olmaması kiçik və orta sahibkarların maliyyəyə çıxışını məhdudlaşdırır: “Digər araşdırmalara görə, bank rəqabəti KOS-un maliyyəyə çıxışına müsbət təsir göstərir. Bank rəqabətinin ən yüksək əmsalı 1 bal, Azərbaycanda isə cəmi 0,3 baldır".

BVF qeyd edir ki, kredit məlumatları KOS-un rəsmi maliyyə mənbələrinə çıxışı üçün ən vacib amillərdən biridir: "Kredit məlumatlarının keyfiyyətinin və əlçatanlığının yüksəldilməsi maliyyə inteqrasiyası, eləcə də məşğulluq və iqtisadi artım üçün (xüsusilə KOS-la bağlı hallarda) çox faydalı ola bilər.

Girov tələblərinin çox yüksək olduğu ölkələrdə girovun kəmiyyətinə orta tələblər kreditin dəyərinin 250 faizinə çata bilər, kredit məlumatlarının yaxşılaşdırılması bu cür məhdudiyyətləri yumşalda və KOS-ların maliyyəyə çıxışını təmin edə bilər. Belə ölkələrə girov kəmiyyətinin 250 faizə çatdığı Azərbaycan da daxildir”.

Maraqlıdır, bank sektoru niyə kiçik və orta sahibkarlığa lazımi dəstəyi verə bilmir?

İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli “Cümhuriyət” qəzetinə bildirib ki, Azərbaycanın bank sektorunda rəqabətin zəif olması yeni problem deyil: “Bank sektorunda illərdir eyni xroniki problemlər davam edir. Ölkə bankları çox dar çərçivəli qrup tərəfindən nəzarətdədir. Bu da bu sektorda rəqabətli mühitin zəif olmasına, xarici banklara birbaşa girişinin məhdud olmasına səbəb olur. Məsələn, Gürcüstanda ana kapitalı Fransaya, Amerikaya və eləcə də Almaniyaya məxsus olan və bazarda birbaşa fəaliyyət göstərən bank filialları var. Bu isə rəqabətli mühitin artmasına, faiz dərəcələrinin aşağı düşməsinə səbəb olur. Təəssüf ki, Azərbaycanda bununla bağlı problemlər yaşanır. Yəni, xarici banklara birbaşa çıxış olmadığından rəqabətli mühit də zəifdir. Yerli bankların çox dar çərçivəli şirkətlər və qruplar tərəfindən idarə olunması rəqabətli mühitin zəifləməsinə səbəb olur. Əslində Azərbaycanın bank sektoru Avropadakı və eləcə də digər dövlətlərin bank sektorundan ciddi fərqlənir. Yəni, çox məhdud sayda xidmət göstərir. Belə ki, yerli banklar depozit qəbul edib yüksək faizlə kredit verməkdən başqa bir iş görmür.

Avropa və dünya təcrübəsi onu göstərir ki, kiçik və orta sahibkarlığa dəstək üçün bankların özlərinin paralel investisiya fondları olur. KOS-lara, startup layihələrə, yaxşı ideyası olan, amma pulu olmayan gənc iş adamlarına həmin fondlar vasitəsilə uzunmüddətli və aşağı faizli kreditlər verirlər. Yaxud da həmin ideyaya sahiblənərək həmin sahibkarla birlikdə investisiya layihələrində iştirak edib pay sahibi olurlar. Çox təəssüf ki, Azərbaycanda bankların həm də investor kimi fəaliyyət göstərməsi yox dərəcəsindədir. Buna görə də KOS-lara kredit faizləri həddən artıq yüksəkdir və çox qısamüddətli verilir. Azərbaycanda sahibkarların uzunmüddətli kreditlərə çıxış imkanları çox aşağı səviyyədir.

Bu isə biznesin inkişafına maneə olur. Çünki KOS-ların elə sahələri var ki, gəlirlilik səviyyəsinə çatmaq üçün orada bir neçə il gözləmək lazımdır. Bundan sonra həm krediti bağlamaq, həm gəlir əldə etmək, həm də vergi ödəmək mümkün olur. Azərbaycanda kreditlərin müddəti az olduğu üçün iş adamları əsasən xidmət sahələrinə yönəlirlər, istehsalla məşğul olmaq istəmirlər. Yəni, buna gücləri və vəsaitləri çatmır. Xidmət sahəsində alqı-satqı və yaxud da kafe-restoran fəaliyyəti ilə məşğul olmağa üstünlük verirlər ki, qısa zaman kəsimində krediti qaytara bilsinlər”.

Analitik onu da qeyd edib ki, investisiya orta və uzunmüddətli bir anlayışdır: “Hazırda Azərbaycanda kənd təsərrüfatını inkişaf etdirmək istəyirlər, bunun üçün də xüsusi proqramlar qəbul olunur. Amma kənd təsərrüfatının elə sahələri var ki, gəlirliyə çıxmaq üçün ən azı 6-7 il gözləmək lazımdır. Faiz dərəcələri yüksək olduqda gözləmək iş adamlarına baha başa gəlir. Ona görə də bu sahələrə maraq azalır.

Məsələn, çayçılığın inkişafı üçün bu kolun əkilməsindən ilkin məhsulun alınmasına qədər ən azı 6-7 il vaxt lazım olur. O cümlədən üzümçülük və şərabçılıqda da 6-7 il zaman lazımdır. Balıqçılıq təsərrüfatında elə sahələr var ki, orada bir neçə il gözləmək lazım gəlir. Məsələn, nərə balığının süni şəraitdə yetişdirilməsinə 9 il müddət lazımdır. Bunun üçünsə biznesin uzunmüddətli kreditlərə çıxış imkanları olmalıdır. Təəssüf ki, bu sahədə ciddi problemlər hələ də qalır, faizlər yüksək, müddətlərsə azdır”.

Natiq Cəfərli hesab edir ki, uzunmüddətli kreditlərlə rəqabət mühitini formalaşdırmaq olar: “Əgər uzunmüddətli və aşağı faizli kreditlərə çıxış imkanı olsa, müxtəlif sahələrdə yeni kiçik və orta sahibkarlar yarana bilər. Bu da mal və xidmətlərin çeşidinin artmasına, bolluğun yaranmasına, qiymətlərin tənzimlənməsinə, rəqabətli mühit şəraitində keyfiyyətin yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Ümumiyyətlə, bank sektoru iqtisadiyyatın qan-damar sistemidir. Bu sistem normal çalışmalıdır ki, iqtisadiyyatın dövriyyəsində də artım olsun.

Kapital dövriyyəsi nə qədər tez və effektiv təmin edilirsə, ölkə iqtisadiyyatında ümumdaxili məhsulun artımı, yeni iş yerlərinin yaranması, əlavə vergi gəlirlərinin büdcəyə daxil olması kimi məsələlər də həll olunur. Ölkə beləliklə inkişaf edir. Ona görə bu sahə çox vacibdir. Təəssüf ki, bu sahədə ciddi dəyişikliklərə şahid olmamışıq. İstənilən halda bank sektorunda oyunçuların o qədər də dayanıqlı olmaması və rəqabətli mühitin yoxluğu bu sahənin inkişafına mane olan faktora çevrilib”. ( “Cümhuriyət”)
OXŞAR MÖVZULAR